У рэспубліцы перыядычна адбываюцца няшчасныя выпадкі на вытворчасці, звязаныя з парушэннямі правілаў аховы працы і тэхнікі бяспекі пры эксплуатацыі падлогавага бязрэйкавага транспарту.
Патрабаванні па ахове працы пры эксплуатацыі вілачных аўтапагрузчыкаў агульнага прызначэння, электрапагрузчыкаў, электраштабелёраў, электракалясак, электрацягачоў, якія прымяняюцца для транспарціроўкі, буксіроўкі, штабеліравання грузаў і пагрузачна-разгрузачных работ, а таксама грузавых калясак, прызначаных для транспартавання грузаў устаноўлены Міжгаліновымі правіламі па ах. працы пры эксплуатацыі падлогавага бязрэйкавага транспарту і грузавых калясак, зацверджанымі пастановай Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь ад 30.12.2003 № 165 (далей – Правілы).
У адпаведнасці з Правіламі кіраўнік арганізацыі загадам прызначае з ліку спецыялістаў асоб, адказных за: выпуск на лінію ў спраўным стане падлогавага бязрэйкавага транспарту; своечасовы агляд і рамонт падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак; бяспечную эксплуатацыю падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак. Дапускаецца ўскладанне на аднаго спецыяліста абавязкаў асобы, адказнай за выпуск на лінію ў спраўным стане падлогавага бязрэйкавага транспарту, і асобы, адказнай за своечасовы агляд і рамонт падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак.
Да кіравання падлогавым бязрэйкавым транспартам, тэхнічнаму абслугоўванню і рамонту падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак дапускаюцца асобы, якія прайшлі ва ўстаноўленым парадку абавязковы медыцынскі агляд, падрыхтоўку (навучанне), перападрыхтоўку па адпаведнай прафесіі, стажыроўку, інструктаж і праверку. Вадзіцелі, занятыя кіраваннем электрапагрузчыкаў, электраштабелёраў, электракалясак, электрацягачоў, павінны мець групу па электрабяспецы не ніжэй за II. Да абслугоўвання акумулятарных батарэй дапушчаюцца працуючыя, маючыя групу па электрабяспецы не ніжэй III.
Падлогавы бязрэйкавы транспарт у арганізацыі павінен быць замацаваны за кіроўцамі загадам (распараджэннем) працадаўцы (упаўнаважанай ім асобы).
Няшчасны выпадак з кладаўшчыком арганізацыі «Н», адбыўся 06.09.2022 на тэрыторыі склада, пры выкананні работ па адборы заказу з выкарыстаннем электрычнай самаходнай каляскі, у выніку яе наезду на правую нагу. Пры правядзенні спецыяльнага расследавання дадзенага няшчаснага выпадку, дзяржаўным інспектарам працы ўстаноўлена, што прычынай няшчаснага выпадку з'явілася не арганізацыя бяспекі пры эксплуатацыі электрычнай самаходнай каляскі, якая выказалася ў: не замацаванні электрычнай самаходнай каляскі за кіроўцамі электра- і аўтакаляскі загадам (распараджэннем) працадаўцы; допуску да выканання работ на электрычнай самаходнай калясцы кладаўшчыка, які не прайшоў навучанне, стажыроўку, медыцынскі агляд, інструктаж па электрабяспецы на працоўным месцы і праверку ведаў у аб'ёме групы па электрабяспецы, не маючы пасведчання на права кіравання электра- і аўтакаляскі, без азнаямлення з кіраўніцтвам па эксплуатацыі электрычнага пагрузачна-разгрузачнага абсталявання.
Рух падлогавага бязрэйкавага транспарту ў вытворчых памяшканнях павінен ажыццяўляцца ў адпаведнасці са схемай руху транспартных сродкаў, што ўстанаўліваецца на бачных месцах і ажыццяўляецца з уключанымі фарамі. У пазбяганнi наезду пры раптоўным прыпынку наперадзе рухаючагася транспартнага сродку кіроўцы павінны выконваць дыстанцыю не меней 10 м. Пры руху ў месцах з абмежаванай бачнасцю кіроўцы павінны знізіць хуткасць руху і падаць гукавы сігнал. Пры руху ў месцах з павышаным шумам сігнал павінен падавацца выразна і перарывіста.
Няшчасны выпадак з грузчыкам арганізацыі «Д», адбыўся 21.02.2023 пры выкананні ім пагрузачна-разгрузных работ на электрапагрузчыку для паддонаў насупраць рампаў размеркавальнага цэнтра кіравання складавання пры перасоўванні кіроўцам пагрузчыка на вілах рычтрака паддона з пакаваннямі цукру, у выніку наезду краем паддона на нагу грузчыка. Пры правядзенні спецыяльнага расследавання вышэйпаказанага няшчаснага выпадку ўстаноўлена, што яго прычынамі з'явіліся: не забеспячэнне бяспекі пры эксплуатацыі электрапагрузчыка для паддонаў пры правядзенні пагрузачна-разгрузачных работ, якое выявілася ў выкананні работ на электрапагрузчыку для паддонаў працуючым, не прайшоўшым падрыхтоўку (навучанне), перападрыхтоўку па адпаведнай прафесіі, стажыроўку, інструктаж па ахове працы, праверку ведаў па пытаннях аховы працы, без азнаямлення з кіраўніцтвам па эксплуатацыі электрычнага пагрузачна-разгрузнага абсталявання; парушэнне патрабаванняў па ахове працы іншым працуючым, якое выказалася ў ажыццяўленні руху на рычтраку, не пераканаўшыся ў адсутнасці на шляху працуючых, без падачы гукавога сігналу.
Кіроўцам забараняецца: перадаваць кіраванне падлогавым бязрэйкавым транспартам іншым асобам без указання свайго непасрэднага кіраўніка; перавышаць устаноўленую хуткасць перамяшчэння; перавозіць на падлогавым бязрэйкавым транспарце працуючых і іншых асоб, за выключэннем выпадкаў, калі ў адпаведнасці з эксплуатацыйнымі дакументамі для іх прадугледжана спецыяльнае месца; выкарыстоўваць падлогавы бязрэйкавы транспарт для пад'ёму, апускання, перавозкі працуючых і іншых асоб на зменных грузазахопных прыстасаваннях, платформах, у транспартных прычэпах, якія буксіруюцца электрацягачамі; выкарыстоўваць грузазахопныя прыстасаванні аўтапагрузчыкаў, электрапагрузчыкаў для адчынення дзвярэй складоў, варот, чыгуначных вагонаў; выкарыстоўваць аўтапагрузчыкі, электрапагрузчыкі для перамяшчэння чыгуначных вагонаў; транспартаваць груз поцягам; транспартаваць груз пры няўстойлівым яго становішчы, магчымым яго падзенні, калі груз закрывае агляднасць шляху; паднімаць груз пры адсутнасці пад ім прасвету для вольнага праходу вілачнага захопу аўтапагрузчыкаў, электрапагрузчыкаў, захопліваць груз адной вілай; адрываць аўтапагрузчыкамі, электрапагрузчыкамі прымерзлы, зашчэмлены, прысыпаны груз; праводзіць тэхнічнае абслугоўванне і рамонт падлогавага бязрэйкавага транспарту пры неадпаведнасці іх кваліфікацыі выкананым работам; сцягваць аўтапагрузчыкамі, электрапагрузчыкамі, электраштабелерамі груз са штабелёў; карыстацца пры аглядзе падлогавага бязрэйкавага транспарту адкрытым агнём; пакідаць падлогавы бязрэйкавы транспарт у праездах, праходах, на ўхілах, уздымах, шляхах руху транспартных сродкаў, чыгуначных пераездах, а таксама пакідаць аўтапагрузчыкі, электрапагрузчыкі і электраштабелеры з паднятым грузам; выкарыстоўваць дадатковую процівагу для павелічэння грузападымальнасці аўтапагрузчыкаў, электрапагрузчыкаў, электраштабелераў.
Няшчасны выпадак з прыбіральшчыкам памяшканняў (вытворчых, службовых) арганізацыі «М» адбыўся 14.02.2023 пры выкананні работ па ўборцы памяшканняў склада пры пракладцы падаўжальніка на стэлажы складскога памяшкання знаходзячыся ў кошыку саматужнай вытворчасці, устаноўленым на электраштабелёр з высоўнай рамай грузападымача, у выніку падзення з вышыні каля 10 метраў. Пры правядзенні спецыяльнага расследавання няшчаснага выпадку ўстаноўлена, што адной з яго прычын з'явілася парушэнне патрабаванняў па ахове працы, якое выявілася ва ўздыме вадзіцелем пагрузчыка пацярпелага на вышыню каля 10 м на высоўнай раме электрычнага штабелёра з ужываннем у якасці аснасткі прадмета, не прызначанага для гэтых мэт (кошыкі саматужнай вытворчасці).
У Правілах таксама змяшчаюцца патрабаванні да тэрыторыі, памяшканняў для рамонту і захоўвання транспартных сродкаў.
Для выканання пагрузачна-разгрузачных работ падлогавым бязрэйкавыя транспартам прадугледжваюцца спецыяльныя ўчасткі (пляцоўкі) для вытворчасці пагрузачна-разгрузачных работ, рампы складоў, эстакады і іншыя збудаванні абсталяваныя пастаяннымі або здымнымі колаадбойнымi ахоўнымі прыладамі, якія перашкаджаюць з'езду і перакульванню падлогавага бязрэйкавыя транспарту.
Рух падлогавага бязрэйкавага транспарту на пагрузачна-разгрузачных пляцоўках павінен быць арганізаваны па транспартна-тэхналагічнай схеме і рэгулявацца дарожнымі знакамі.
Падлогі ў памяшканнях павінны быць роўнымі, няслізкімі, негаручымі, устойлівымі супраць зносу і ўтварэння выбоін, воданепранікальнымі, зручнымі для ачысткі. Усе люкі, каналы і паглыбленні ў падлогах памяшканняў шчыльна і трывала зачыняюцца ці агароджваюцца. Габарыты праездаў падлогавага бязрэйкавага транспарта ўсярэдзіне памяшканняў павінны мець разметку шырынёй не меней 0,05 м. Абмежавальныя лініі павінны наносіцца да абсталявання і сцен памяшканняў не бліжэй, чым на 0,5 м. Элементы будаўнічых канструкцый у зоне працы падлогавага бязрэйкавага транспарта мець папераджальную афарбоўку. Праезды, лесвічныя пляцоўкі, праходы, ацяпляльныя прыборы і працоўныя месцы не павінны загрувашчвацца сыравінай, паўфабрыкатамі, тарай і гатовымі вырабамі.
Памяшканні, у якіх захоўваюцца падлогавы бязрэйкавы транспарт, грузавыя каляскі, павінны мець непасрэдны выезд праз вароты, якія адкрываюцца вонкі, абсталяваныя брамкай для праходу працуючых. Уезд у памяшканні для захоўвання падлогавага бязрэйкавага транспарту не павінен мець парогаў і выступаў. На бачным месцы вывешваецца план расстаноўкі падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак і схема іх эвакуацыі, якія асвятляюцца ў цёмны час сутак. Не дапускаецца: размяшчаць большую колькасць падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак, чым прадугледжана планам расстаноўкі падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак, парушаць устаноўлены парадак іх расстаноўкі; праводзіць тэхнічнае абслугоўванне і рамонт падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак. Падлогавы бязрэйкавы транспарт, грузавыя каляскі, якія патрабуюць рамонту, захоўваюцца асобна ў спецыяльна адведзеным месцы.
Правілы таксама змяшчаюць патрабаванні бяспекі пры выкананні работ па тэхнічным абслугоўванні і рамонце падлогавага бязрэйкавага транспарту, грузавых калясак, прымяненню сродкаў індывідуальнай абароны, змываючых і абясшкоджваючых сродкаў.
Асобна варта адзначыць, што ў арганізацыі, якая эксплуатуе падлогавы бязрэйкавы транспарт, акрамя патрабаванняў Правілаў павінны выконвацца патрабаванні бяспекі па эксплуатацыі пагрузчыка, якія вызначаны тэхнічнай дакументацыяй на падлогавы бязрэйкавы транспарт.
Ншчаслівы выпадак з грузчыкам арганізацыі «І» адбыўся 10.08.2022 пры правядзенні пагрузачна-разгрузачных работ у памяшканні склада, у выніку наезду штабелёра электрычнага з высоўнай мачтай на левую нагу. Дзяржаўным інспектарам працы ўстаноўлена, што прычынай няшчаснага выпадку з'явілася невыкананне кіраўнікамі і спецыялістамі абавязкаў па ахове працы, якое выказалася ў адсутнасці (не распрацоўцы) лакальнага прававога акта, які змяшчае спосабы і прыёмы бяспечнага выканання работ на штабелёры электрычным з высоўнай мачтай, выкладзеныя ў кіраўніцтве.
Статыстыка вытворчага траўматызму з цяжкімі наступствамі ў 2022 годзе і бягучым перыядзе 2023 года сведчыць аб тым, што ўсе работы звязаныя з эксплуатацыяй падлогавага бязрэйкавага транспарту з'яўляюцца небяспечнымі і патрабуюць ад наймальнікаў, кіраўнікоў і спецыялістаў, а таксама ад саміх работнікаў павышанай увагі і адказнасці.
Даведачна:
У адпаведнасці з ч. 1 арт. 10.13 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях парушэнне службовай ці іншай упаўнаважанай асобай працадаўцы або індывідуальным прадпрымальнікам патрабаванняў па ахове працы цягне накладанне штрафу ў памеры ад пяці да сарака базавых велічынь (ад 185 да 1 480 беларускіх рублёў).
Згодна з ч. 2 арт. 10.13 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях дзеянне, прадугледжанае часткай 1 гэтага артыкула, якое пацягнула траўміраванне працуючых, цягне накладанне штрафу ў памеры ад дваццаці да пяцідзесяці базавых велічынь (ад 740 да 1 850 беларускіх рублёў).
Інфармацыя прадстаўлена намеснікам начальніка аддзела выканання заканадаўства аб ахове працы Мінскага абласнога ўпраўлення Дэпартамента дзяржаўнай інспекцыі працы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь.
