Маладыя павінны жыць асобна ад бацькоў! Зазірніце ў інтэрнэт - і вы знойдзеце сотні матэрыялаў на гэтую тэму. Маўляў, хоць на здымную кватэру, хоць у сваю - набытую ў крэдыт, з празмернымі выплатамі, толькі не са сваякамі, ад якіх адны праблемы.
- Глупства ўсё гэта! - такое меркаванне выказалі ў сям'і Маляўскі[ з аграгарадка Сівіца Валожынскага раёна, дзе пад адным дахам жывуць чатыры пакаленнi. Пры гэтым ніхто не скардзіцца на адсутнасць асабістай прасторы, або на немагчымасць прымаць самастойныя рашэнні, або на неразуменне.
Калі людзі любяць і паважаюць адзін аднаго інакш, напэўна, і не бывае...
Выхаванне уласным прыкладам
- Я вырасла ў шматдзетнай сям'і, - распавядае Марына Маляўская, - таму ў доме ў нас практычна заўсёды было весела, шумна і неяк па-асабліваму ўтульна, добра. Можа, таму, што і мама, і тата былі вельмі добрымі, адкрытымі людзьмі. Нават не памятаю, каб яны калі-небудзь пра кагосцi сказалі дрэнна. Гледзячы на іх, яшчэ ў старэйшых класах вырашыла: закончу школу - абавязкова выберу прафесію, з якой буду карыснай людзям. Так я стала медыцынскай сястрой.
Марына Маляўская - сацыяльны работнік. А яшчэ яна мясцовы дэпутат і сельскі стараста з пятнаццацігадовым стажам
Пасля заканчэння вучылішча Марына працавала ў шпіталі Міністэрства ўнутраных спраў. А потым выйшла замуж. Паддаўшыся на ўгаворы мужа, які ніяк не мог прывыкнуць да горада, вярнулася разам з ім у родную Сівіца, што недалёка ад пасёлка Івянец.
- Справа ў тым, што мы з Колем з адной вёскі, зараз ужо аграгарадка, - кажа суразмоўца. - Тут нарадзіліся, вучыліся. Нават на адной вуліцы выраслі! Дарэчы, на ёй і цяпер жывем. Выпадкова гэта выйшла ці проста зоркі так сышліся, але ў момант, калі вырашылі абзавесціся ўласнай хатай, аказалася, што прадаецца менавіта та, што стаіць паміж падвор'ямі бацькоў. Не ведаю, што там кажуць на гэты конт псіхолагі і што робяць у большасці еўрапейскіх краін, але мы суседствам былі задаволены. Разам, вялікай кампаніяй, садзілі і апрацоўвалі агароды, капалі бульбу, адзначалі ўсе святы. Не магу сказаць, што бацькі, як цяпер модна казаць, ціснулі на нас ці дыктавалі нейкія свае правілы, па якіх трэба жыць. Яны проста былі побач, дапамагалі гадаваць Ілону, а потым і Анечку.
Сацработнік з дыпломам медсястры
Першы час Марына працавала ў дзіцячым садзе, потым трапіла пад скарачэнне. Па радзе знаёмай вырашыла паспрабаваць сябе ў прафесіі сацыяльнага работніка. Групу людзей, зацікаўленых у абслугоўванні, збірала сама. Жадаючых аказалася нават больш, чым было неабходна, таму некаторым аднавяскоўцам прыйшлося адмовіць. Кажа, перажывала і нават адчувала сябе няёмка: маўляў, чалавек спадзяваўся, а ты не змагла дапамагчы.
- 1 красавіка будзе роўна 21 год, як я ў сацыяльнай службе раёна, - падкрэслівае Марына. - За гэты час бачыла многае. Але прыняць той факт, што, маючы дзяцей і ўнукаў, старыя бавяць старасць у адзіноце, так і не змагла. Ёсць у тваёй кватэры куток - пастаў ложак для мамы, знайдзі пяць хвілін часу пагаварыць з ёй, спытай пра здароўе. Бо заўтра можа быць позна. А паслязаўтра ўжо твае дзеці прыставяць да цябе сацыяльнага работніка.
На абслугоўванні ў сацыяльнага работніка Валожынскага ТЦСАН Марыны Маляўскай 13 чалавек. Частка падапечных жыве ў яе роднай вёсцы, частка ў Вуглах, што ў чатырох кіламетрах ад Сівіцы. Кажа, работы хапае, асабліва цяпер, зімой, калі трэба і дроў наносіць, і вады нацягаць, і дарожкі ў двары пачысціць. І гэта далёка не поўны спіс яе прафесійных абавязкаў.
- Усе людзі розныя. Аднаму трэба купіць прадукты і зварыць абед, іншаму дапамагчы прыбрацца ў доме і даставіць з аптэкі лекі. Ці, напрыклад, звазіць ў Івянец на прыём да доктара.
- На аўтобусе? - пытаюся ў Марыны.
- На машыне, - адказвае тая. - Я ўжо гадоў 13 як за рулём. Стамілася бегаць з роварам ад вёскі да вёскі. Хатнія настаялі - здала на правы. І вельмі рада сваёй такой мабільнасці. Не ведаю, як там у вас, у горадзе, а ў нас у вёсцы час бяжыць хутка. Цяпер нават уявіць не магу, як бы абыходзілася без сваёй памочніцы.
Калі дзеці і бацькі побач
Дадому яна прыязджае позна. Але як толькі пераступае парог пярэдняга пакоя, як усю стомленасць быццам рукой здымае. Дзеляцца навінамі дочкі, абдымаюць унукі. Стараецца як найхутчэй пасадзіць за стол мама.
- Быў час, яна вельмі моцна хварэла, - успамінае Марына. - Перажывалі, бегалі да яе ледзь не кожную гадзіну. І мы з мужам, і дзеці... А потым на сямейным савеце вырашылі забраць маму да сябе. І адразу стала неяк спакойна, добра. Калі я на працы, то ведаю, што ёй дапамогуць унукі. Няма часу ў дзяўчынак - паклапоціцца муж.
- Старыя - тыя ж дзеці. Толькі ў пашпарце пазначаны іншы ўзрост, - разважае Марына. - Любяць, калі іх шкадуюць, радуюцца, калі прыходзіш. Толькі вочы ў іх часта сумныя. Ну вось як прыняць той факт, што дзеці зусім блізка, за 20-30 кіламетраў, а прыязджаюць толькі па вялікіх святах? Ці ўвогуле два разы на год... Нікога не асуджаю, але нават уявіць не магу, як гэта - жыць і не клапаціцца пра сваіх блізкіх.
Старэйшая дачка Маляўскіх, Ілона, скончыла Ільянскi дзяржаўны аграрны каледж, затым Віцебскую акадэмію ветэрынарнай медыцыны. Працаваць вярнулася ў родную гаспадарку - «Сівіца», дзе практычна кожнага чалавека ведае калі не па прозвішчы, то ў твар. Дапытлівая, актыўная, у дэкрэце доўга не ўседзела. Год быў яе Глебу, калі, угаварыўшы бабуль - Чэславу Іосіфаўну і Галіну Бернардаўну - прыгледзець за малым, выйшла на працу.
- Марыначка, як табе цяжка... Гэта ж трэба, чатыры пакаленні пад адным дахам! - часам спачуваюць знаёмыя. А яна, як правіла, адмоўчваецца. Ну як ім растлумачыць, што ў коле блізкіх, дарагіх сэрцу людзей цяжка быць не можа. Наадварот, на сэрцы спакойна, бо ўся сям'я побач.
Марына з дочкамі Ілонай і Ганнай
У гэтым годзе іх «дзіцячы сад» стаў больш. Малодшая ўнучка Аня, у якой падрастае маленькая Ніколь, таксама не ўседзела ў дэкрэтным. У аграгарадку, на мясцовай пошце, з'явілася вакансія, і яна выйшла на стажыроўку.
- З праўнукамі зараз у нас сядзяць прабабулі, якія раптам рэзка памаладзелі і забыліся пра хваробы - смяецца Марына. - Вядома ж, ім даводзіцца нялёгка. Але што не зробіш для сваёй сям'і!
- У пытаннях выхавання разыходжанняў шмат? - цікаўлюся ў суразмоўніцы.
- Іх няма! - весела адказвае яна. - Выгадавалі ж мамы нас, дапамаглі падняць унукаў. Веру, што толькі добраму навучаць і праўнукаў. Ведаеце, ёсць у мяне на абслугоўванні адна бабуля. Добрая такая, клапатлівая, спакойная. Яе дзеці ўвесь час настаўляюць: не рабі таго, туды не хадзі, гэтага не кажы. «Госпадзе, - скардзіцца яна часам, - так я ўжо больш забылася, чым яны ведаюць! Колькі ж можна выхоўваць і зневажац ...» Улічваючы гэты вопыт, стараемся жыць па-іншаму: нікому нічога не навязваючы, ні да чаго не прымушаючы. Просяць дзеці савета - даем. Спраўляюцца самі - не лезем. У рэшце рэшт, у кожнага свая дарога і лёс.
Аўтар артыкула: Марына Сліж
Аўтар фота: прадастаўлены Марынай Маляўскай
