4 лютага 2023 года на базе ДУА «Івянецкі цэнтр творчасці дзяцей і моладзі» для навучэнцаў аб'яднання па інтарэсах «Дасугавая дзейнасць» навуковымі супрацоўнікамі Івянецкага музея традыцыйнай культуры было праведзена мерапрыемства да Дня нараджэння беларускага дудара, таленту на ўсе часы В. Дуніна-Марцінкевіча, якое дазволіла ім бліжэй пазнаёміцца з жыццём і творчасцю беларускага пісьменніка. Адной з самых неадназначных у беларускай гісторыі з'яўляецца біяграфія пісьменніка і грамадскага дзеяча Дуніна-Марцінкевіча. Навукоўцы да гэтага часу спрачаюцца аб яго сапраўдным іменi, сапраўднасці дваранства, аўтарства галоўнага твора і нават даты нараджэння і смерці. Але ў адным яны згодныя – геніяльнасць нашага суайчынніка бясспрэчная. 4 лютага 1808 года ў шляхецкай сям'і Марцінкевічаў нарадзіўся хлопчык, якому наканавана было праславіць сваё прозвішча.
Дуніна-Марцінкевіча прынята лічыць першым у Беларусі прафесійным пісьменнікам, паколькі, купіўшы свой маёнтак, ён перастаў працаваць у грамадскіх арганізацыях і цалкам прысвяціў сябе літаратуры. Першымі працамі сталі тэксты да аперэт, у пастаноўках якіх Дунін-Марцінкевіч мог паўдзельнічаць і сам, напрыклад, у «Рэкруцкім яўрэйскім наборы» сыграў ролю старога яўрэя. Цяга да сцэнічнага мастацтва прывяла сям'ю Марцінкевіча да арганізацыі ўласнага тэатра. На жаль, пасля першай жа пастаноўкі «Сялянкі» дзейнасць гэтага творчага гуртка, у якім складаліся і дзеці літаратара, была забаронена ўладамі. На думку ўлад, Дунін-Марцінкевіч зусім не быў бяскрыўдным пісьменнікам, спакойна жывучым у сваёй вёсачцы. Урад падазраваў яго ў напісанні і распаўсюдзе нелегальнай літаратуры, агітуючай сялян да паўстання. У прыватнасці неаднаразова згадвалася брашура «Гутарка старога дзеда», даходліва расказваючая аб расслаенні грамадства і несправядлівасці царскіх парадкаў. Закаханы ў родны край, ён стаў адным з родапачынальнікаў новай беларускай літаратуры і беларускага нацыянальнага тэатра, апеў беларускага селяніна, першым гэтак маштабна пачаў выкарыстоўваць у сваіх творах жывую беларускую мову, стаяў ля вытокаў фарміравання сучаснай беларускай літаратурнай мовы. Героі яго твораў гавораць на розных мовах: сяляне - на беларускіх дыялектах, шляхта – па-польску, чыноўнікі - па-польску і часам па-руску. У цэлым, у творчасці Дуніна Марцінкевіча злучыліся традыцыі класіцызму і сентыменталізму, а пазней у нейкай ступені і рамантызму. Памёр Дунін-Марцінкевіч 29 снежня 1884 года, не дачакаўшыся публікацыі большасці сваіх работ, многія з якіх пасля былі згублены.


