Дэвіз каманды валожынскіх дзюдаістаў, пра які нам расказаў трэнер
Аб секцыі па дзюдо ў нашым горадзе ведаюць многія. Заняткі сілавым відам спорту прыцягваюць не толькі дынамічнасцю, але і душэўнасцю. Значную ролю ў гэтым адыгрывае трэнер Віктар Міцкевіч, які ўкладвае не толькі свой вопыт і веды ў трэніроўкі, але і сэрца. У нашым інтэрв'ю Віктар Эрнеставіч распавёў крыху пра сябе і пра тое, што дае дзюдо, як займаюцца дзеці і якіх вынікаў яны дасягнулі.
– Раскажыце крыху пра пачатак сваёй трэнерскай дзейнасці.
- Я з сямейнай дынастыі спартсменаў. Мой бацька - трэнер, і чацвёра яго братоў - майстры спорту па самба. Як бачыце, я рос у спартыўным асяроддзі і займаўся ім ужо з дзіцячага садка. Пасталеўшы, быў у зборнай Савецкага Саюза, выйграваў два разы ўсесаюзны чэмпіянат, стаў другім на чэмпіянаце свету турніру па дзюдо, атрымаў званне майстра спорту міжнароднага класа па дзюдо і перайшоў на трэнерскую работу. Працаваў у вялікім спорце і больш за 10 гадоў трэніраваў рэзерв нацыянальнай каманды па самба. У нейкі момант стаміўся і захацеў крыху памяняць напрамак, таму вырашыў адкрыць свой клуб, каб перадаць багатую тэхніку трэніровак і напрацаваны вопыт выхавання сапраўдных спартсменаў. У 2018 годзе адкрыў клуб па дзюдо ў Івянцы.
– Ці быў запатрабаваны такі від спорту ў гарадскім пасёлку?
- Жадаючых аказалася шмат, набралася група больш за 50 дзяцей, былі дзеці нават з чатырох гадоў. Спачатку не ўяўляў, як невялікая зала ў 40 метраў можа размясціць такую колькасць. Узніклі і ўнутраныя сумневы, ці змагу трэніраваць дзяцей, бо большую частку жыцця я займаўся з дарослымі. Але хутка адказ прыйшоў сам па сабе. Сімвалічна, што атрымаў яго, праходзячы міма касцёла. Голас усярэдзіне падказаў: праяўляй увагу і любоў, і ўсё атрымаецца. Тады для сябе вызначыў: кожнае дзіця для мяне - настаўнік, асабліва складанае і цяжкае. Каб яно цябе пачула і прыслухалася, трэба размаўляць з ім на адной мове. Гэта і стала вызначальным у маёй трэнерскай працы. Клуб зарабіў на поўную сілу. Праз час захацелася вялікіх маштабаў, таму пераехаў у Валожын і ўжо цягам трох гадоў вяду секцыю па дзюдо на базе дзіцячай юнацкай спартыўнай школы. За гады працы нікога не адлічыў і не павысіў голас, але дысцыпліна ёсць заўсёды.
– Некаторыя бацькі лічаць, што дзюдо – дастаткова траўманебяспечны від спорту. Якія аргументы Вы прыведзяце ў процівагу?
– Па-першае, важна ўлічваць, што гэта дзіцячы спорт, і патрэбны ён для агульнага фізічнага развіцця. Нагрузка павялічваецца паступова. У дзяцей малодшых спачатку няма барацьбы, але мы робім шмат агульнаразвіваючых практыкаванняў - займаемся гімнастыкай, акрабатыкай, вучымся страхаваць адзін аднаго, адпрацоўваем навыкі правільнага падзення. Для дзяцей дзевяці гадоў падбіраем нагрузку, пры гэтым улічваем некалькі фактараў: узровень развіцця і магчымасці дзіцяці. Дзеці рыхтуюцца паступова. Спачатку няма фарсіравання, няма кідкоў, няма такіх практыкаванняў, якія могуць прывесці да траўм і ўдараў. Для таго, каб убачыць і даць персанальна заданні, камусці больш, камусці менш, гурты збіраюцца па 10-12 чалавек. Пры выкананні гэтых умоў трэнерам траўматызму практычна няма.
Самае галоўнае ў выхаванні дзяцей і трэніроўках - разгледзець у дзіцяці асобу і спусціцца на яго ўзровень, узровень яго вачэй, тады лягчэй знаходзіць агульную мову. Гэта разуменне прыйшло да мяне за гады працы з дзецьмі.
– Але ўдары бываюць?
– Удары бываюць, ад гэтага немагчыма застрахавацца. Калі такое здараецца, я кажу хлопцам: «Так, гэта балюча, такое бывае, але гэта трэніроўка, гэтае выпрабаванне. Калі ты яго праходзіш, то вырастаеш фізічна. Моцны дух стварае моцнае цела».
– З якога ўзросту можна пачынаць і колькі часу на гэта сыходзіць?
- Кожнае дзіця спее па-рознаму. На мой погляд, аптымальны ўзрост для пачатку заняткаў - 5 гадоў. У некаторых дзяцей у гэтым узросце шмат энергіі, і яе трэба накіраваць у правільнае рэчышча. Заняткі праходзяць 2 разы на тыдзень па гадзіне. Ёсць дзеці, якія прыходзяць у дзюдо ў 9 год. З гэтага ўзросту пачынаецца падрыхтоўка да спаборніцтваў і заняткі праходзяць 3 разы на тыдзень, у вучэбна-трэніровачнай групе - 5 разоў на тыдзень. На кожны ўзрост ёсць свая праграма. У малых няма кідкоў і сілавых практыкаванняў, для іх у гульнявой форме праводзяцца агульнаразвіццёвыя заняткі, каб фарміраваць рухальныя навыкі, закласці агульную фізічную падрыхтоўку, акрабатычныя элементы, каардынацыю, спрыт, чэпкасць. Хлопцы старэйшыя знаёмяцца з базавымі тэхнікамі дзюдо, вывучаюць стойкі, перамяшчэннi, павароты, закладваюць падмурак для будучых кідкоў і прыступаюць да асноў трэніровачных і спаборніцкіх сутычак.
– Калі хлопцы могуць удзельнічаць у спаборніцтвах?
- Удзельнічаць пачынаюць з 14 гадоў. Спаборніцтвы праходзяць кожныя 4 гады. І нашы дзюдаісты ўжо паказалі першыя вынікі і прынеслі ўзнагароды валожынскай секцыі. У гэтым годзе ўпершыню ўдзельнічалі ў першынстве вобласці. З пяці ўдзельнікаў нашага рэгіёну першае месца ў Паліны Галавачовай, другое - у Паўла Лушчыка, трэцяе - у Антона Бабіча. Акрамя таго, мы праводзім на базе фізкультурна-аздараўленчага комплексу клубныя турніры. Бо калі доўга нідзе не спаборнічаць, дзяцей складана ўтрымаць з-за таго, што знікае цікавасць. Напрыклад, у Валожыне прайшлі ўжо два турніры. Адзін з іх у красавіку гэтага года быў прысвечаны пяцігоддзю клуба. 179 удзельнікаў з трох абласцей прыехалі па званні чэмпіёнаў. І так прыемна, што прызавыя месцы дасталіся нашым хлопцам: Паліне Галавачовай, Мілане Трапашко, Дыяне Нехвядовіч, Мацвею Кійко, Арцёму Насовічу.
– Ці ёсць у вас правілы паводзін для дзюдаістаў?
– У секцыі ідзе выхаваўчая работа па фарміраванні маральных чалавечых каштоўнасцей, фарміруецца асяроддзе для зносін. Дзеці растуць ва ўмовах узаемапавагі і ўзаемаразумення. Спачатку, калі прыходзяць у секцыю, яны розныя, кожны са сваім характарам, але паступова мяняюцца: старэйшыя дапамагаюць малодшым, малодшыя прыслухоўваюцца да старэйшых. Канфліктныя сітуацыі на занятках мы звычайна абмяркоўваем, не замоўчваем. Калі дзіця мела рацыю, яно павінна зразумець гэта. Нядаўна ўвялі новую практыку - старэйшыя дзеці 13 гадоў прыходзяць на трэніроўкі з малодшымі і дапамагаюць мне, падказваюць, дзеляцца вопытам. Гэта дае ўжо свае вынікі.
– Якім дзіця можа стаць, наведваючы секцыю па дзюдо?
– Задача трэнера – гэта не толькі спартыўныя дасягненні, але і выхаванне ўсебакова развітага, адукаванага чалавека. Вядома, набываецца характар. Дзіця становіцца больш устойлівым і моцным, дысцыплінаваным і адказным. Заняткі арганізуюць дзіця.
Віктар Эрнеставіч са сваімі вучнямі
