Валожынскі раённы
выканаўчы камітэт

6 ліпеня, Пяршайскі СДК, правёў народнае свята “Купалле”. На свяце было шмат прысутных, якія з задавальненнем удзельнічалі ў гульнёвай праграме, вадзілі карагоды. Усе дзяўчаты, у канцы свята, пусцілі на ваду свае вяночкі з пажаданнямі шчаслівай долі.

Традыцыйна было запалена купальскае вогнішча. Святочны купальскі настрой падаравалі ўсім удзельнікам артысты-аматары Пяршайскага сельскага дома культуры.

Штогод Беларусь прымае ўдзел у міжнароднай акцыі “Бег Міру” – самай працяглай факельнай эстафеце ў свеце. На мінулым тыдні ўдзельнікі “Peace Run” перасеклі мяжу нашага раёна, дзе да іх далучыліся прадстаўнікі Валожынскай дзіцяча-юнацкай спартыўнай школы.

Еўрапейская каманда стартавала ў Галвеі (Ірландыя) 26 красавіка. Спартсмены прабеглі праз Велікабрытанію, Галандыю, Германію, Францыю, Швейцарыю, Італію, Славенію, Аўстрыю, Чэхію, Славакію. У Польшчы яны падзялілася на тры каманды і ўзялі курс на беларускія гарады Брэст, Гродна, Гомель. У Гомелі да бегуноў далучыліся прадстаўнікі Украіны. Расіяне стартавалі 9 чэрвеня ў Маскве. У Оршы яны стварылі дзве групы і накіраваліся ў Віцебск і Магілёў. Такім чынам, 2 ліпеня пяць поўнасцю сфарміраваных каманд прыбылі ў абласныя цэнтры нашай краіны. У Дзень Незалежнасці Рэспублікі Беларусь адбыўся старт прабегаў у напрамку Мінска. Па ходзе маршрутаў да людзей у спартыўнай форме далучаліся мясцовыя аматары бегу.

У склад вялікай міжнароднай каманды уваходзяць грамадзяне 25 дзяржаў, у тым ліку Велікабрытаніі, Германіі, Галандыі, Італіі, Грузіі, Казахстана, Латвіі, Літвы, ЗША і інш. Беларусь удзельнічае ў акцыі 21-ы раз з 1993 года. А пачалося ўсё ў 1987 годзе, калі пачынальнік Шры Чынмой выступіў з цікавай ініцыятывай. З таго часу прабег прайшоў па 155 краінах. Энтузіясты пераадолелі адлегласць у 600 тыс. км (16 разоў вакол экватара!).

Удзельнікі эстафеты – людзі розных прафесій. Іх вопыт, ступень падрыхтоўкі таксама не аднолькавыя – у кожнага свой узровень. Напрыклад, сярод членаў каманды, чый маршрут пралягаў праз наш раён, ёсць 3 чалавекі, якія прымалі ўдзел у 6-10-дзённых забегах у Нью-Ёрку. Актывісты руху ўпэўнены: праносячы факел міру, яны робяць крок да гармоніі, будуюць мост між культурнымі і сацыяльнымі адрозненнямі, што раз’ядноўваюць нацыі.

Валожынцы сустрэлі атлетаў-факеланосцаў на трасе Гродна-Мінск. Віталі гасцей начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама Вікенцій Мікалаевіч Адамовіч і намеснік начальніка аддзела адукацыі, спорту і турызму райвыканкама Валянціна Валер’еўна Башаркевіч. Гурт народнай песні “Сваякі” парадаваў прыгожымі беларускімі песнямі. Ад жыхароў шчодрага краю спартсменам уручылі прыгожы, духмяны каравай. На час, калі міжнародная група аднадумцаў пераадолела адлегласць ад мяжы раёна да райцэнтра, яе членамі сталі юныя валожынцы – выхаванцы аддзялення лёгкай атлетыкі ДЮСШ.

Хлопчыкі і дзяўчынкі з гонарам вытрымалі няпростае выпрабаванне і прывялі ўсю групу на плошчу Свабоды. У скверы, што ля райвыканкама, адбыўся імправізаваны мітынг, падчас якога прадстаўнікі розных краін усклалі кветкі да воінскага захавання. Валожынскім бегунам і арганізатарам сустрэчы былі ўручаны міжнародныя сертыфікаты як сведчанне ўдзелу ў акцыі. Хвілінай маўчання прысутныя ўшанавалі памяць тых, хто аддаў жыцці ў барацьбе з фашызмам. Вандроўнікі ад спорту адзначылі прыгажосць і гасціннасць беларускай зямлі, падзяліліся ўражаннямі ад святкавання Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь у Гродна, Мастах і Скідзелі.

Як адзначыў капітан каманды Андрэ Моцны (інжынер-праграміст з Чэхіі), эстафета – гэта магчымасць падпісацца пад простым і зразумелым для кожнага чалавека пасланнем: “Мір пачынаецца з мяне!”. Любы, хто пажадае, можа паўдзельнічаць у гэтай незвычайнай акцыі – прабегчы некалькі кіламетраў ці метраў, патрымаць у руцэ факел і, такім чынам, стаць часткай самай вялікай у свеце спартыўнай каманды.

8 ліпеня ўсе пяць галін прабегу збяруцца разам на Мінскай кальцавой дарозе і фінішуюць у сталіцы на плошчы Перамогі, каб разам адзначыць 30-годдзе эстафеты.

Валянціна КРАЎНЕВІЧ,
фота аўтара

Напярэдадні прафесіянальнага свята мы распыталіся ў начальніка падатковай інспекцыі па Валожынскім раёне Г. С. ШАБАЛЬ, на чым сёння сканцэнтравана работа службы, пацікавіліся яе аб'ёмамі, а таксама высветлілі, якія задачы дзяржава ставіць перад супрацоўнікамі і як гэтыя патрабаванні рэалізуюцца на прыктыцы.

– Галіна Станіславаўна, дык хто ж канкрэтна ў дадзены момант уваходзіць у мэтавую аўдыторыю службы, якой Вы кіруеце?

– Фактычна, гэта ўсё насельніцтва Валожыншчыны. У інспекцыі Міністэрства па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь па Валожынскім раёне на падатковым ўліку па стане на 01.06.2017 знаходзяцца 825 арганізацый і 532 індывідуальныя прадпрымальнікі, а таксама фізічныя асобы – плацельшчыкі зямельнага падатку, арэнднай платы і падатку на нерухомасць. Такіх у нас 33719 чалавек.

– Унушальныя лічбы. Напэўна, і сумы падаткаў не менш значныя? Можам мы іх агучыць?

– За студзень-май 2017 года ад плацельшчыкаў раёна ў кансалідаваны бюджэт паступіла 9288906,49 рублёў. У тым ліку ў рэспубліканскі бюджэт паступіла 1051067,90 рублёў, а ў мясцовы – 8237838,59. Варта адзначыць, што тэмп росту даходаў кансалідаванага бюджэту Валожыншчыны да ўзроўню 2016 года ў фактычных цэнах склаў 108,5%.

– А хто нясе большую падатковую нагрузку? І, будзем сумленнымі, якая сітуацыя сёння з тымі, хто спрабуе ўхіліцца ад патрабаванняў закону?

– Вядома ж, у агульнай суме паступленняў найбольшую ўдзельную вагу займаюць плацяжы арганізацый. Ад іх у бюджэт паступіла 7171405,69 рублёў – 77,2% у агульнай суме даходаў. Пры гэтым арганізацыі дзяржаўнага сектара эканомікі выплацілі 4392033,57 рублёў, або 47,28% ад агульных паступленняў.

Доля плацяжоў арганізацый недзяржаўнай формы ўласнасці склала 34,72%. Ад арганізацый, якія адносяцца да суб'ектаў малога прадпрымальніцтва, за студзень-май бягучага года паступіла 2336457,92 рублёў – 25,15% у агульнай суме даходаў. Ад індывідуальных прадпрымальнікаў і іншых фізічных асоб – 1193288,43 рублёў (12,8% у агульных паступленнях).

Трэба сказаць, што з кожным годам юрыдычныя і фізічныя асобы, ІП пачынаюць больш адказна ставіцца да выплаты падаткаў. А наша служба, у сваю чаргу, намагаецца зрабіць гэты працэс для іх больш зручным і камфортным.

– А можна пра гэта падрабязней?

– Для забеспячэння паўнаты паступленняў падаткаў у бюджэт ўкараняюцца найноўшыя камп'ютарныя тэхналогіі і ўдасканальваюцца механізмы падатковага адміністравання. Напрыклад, у ліку прыярытэтаў гэтага года – пашырэнне бескантактнага ўзаемадзеяння з плацельшчыкамі. Ужо сёння больш за 45% нашых рэспандэнтаў выкарыстоўваюць для работы з падатковым органам электронны сэрвіс "Асабісты кабінет падаткаплацельшчыка" на сайце МПЗ www.nalog.gov.by. Гэта дазваляе, не выходзячы з дому, атрымаць і раздрукаваць паведамленні на выплату маёмасных падаткаў, падаходнага падатку з фізічных асоб, атрымаць аператыўныя звесткі аб сумах налічаных і выплачаных плацяжоў, наяўнасці пераплаты, запазычанасці па падатках перад бюджэтам, а таксама аплаціць падатковыя плацяжы.

– Ці многія карыстаюцца такой навінкай?

– Сёння асабістыя кабінеты плацельшчыка ўжо маюць больш як 1,5 тысячы фізічных асоб. І гэты функцыянал будзе развівацца. Дарэчы, для карыстальнікаў сэрвісу Міністэрства па падатках і зборах плануе распрацаваць і мабільны дадатак. Увогуле ж, стварэнне камфортных умоў для добрасумленных падаткаплацельшчыкаў, укараненне новых форм узаемадзеяння, аўтаматызацыя функцый – адзін з асноўных напрамкаў дзейнасці падатковай службы.

– Галіна Станіславаўна, а што б Вы пажадалі супрацоўнікам свайго калектыву перад прафесіянальным святам?

– Безумоўна, у першую чаргу, дзякую ім за прафесіяналізм і кампетэнтнасць, адказнае стаўленне да абавязкаў. А жадаю – здароўя, дабрабыту, аптымізму і поспехаў: як службовых, так і асабістых.

Гутарыў Сяргей САДОЎСКІ

На мінулым тыдні ў раённым Цэнтры культуры адбылося святочнае мерапрыемства, прымеркаванае да 100-годдзя ўтварэння Беларускага рэспубліканскага саюза спажывецкіх таварыстваў і Дня кааперацыі.

На ўрачыстую хвалю прысутных настроіў гімн спажывецкай кааперацыі, які прагучаў на пачатку свята. Здавалася, што ён з’яднаў у адно цэлае ўсіх, хто сабраўся ў зале. Да ветэранаў і гасцей звярнулася намеснік старшыні праўлення райспажыўтаварыства Г. З. Рцішчава. Яна расказала аб этапах развіцця і станаўлення спажыўкааперацыі раёна.

15 студзеня 1940 года была прынята пастанова аб утварэнні Валожынскага райспажыўтаварыства. Падчас вайны яно спыніла сваю работу да жніўня 1944 года. Пасля аднаўлення дзейнасці старшынёй праўлення стаў Г. Ц. Чэрышаў. Пры ім было створана 4 сельспажыўтаварыствы: Гародзькаўскае, Пяршайскае, Валожынскае, Вішнеўскае. У той час у арганізацыі працавала ўсяго 78 чалавек. Сярод іх 27 прадаўцоў, 8 тэхнічных работнікаў, 3 кладаўшчыкі, 19 чалавек былі задзейнічаны ў нарыхтоўках, 13 – у хлебапячэнні, 8 – у грамадскім харчаванні. Акрамя дробнага гандлю займаліся нарыхтоўкай мяса, насення лёну, жыта, металу і інш. У час грыбнога сезона працавалі грыбаварачныя пункты.

Пасля вайны прадпрыемства паступова адраджалася. У 1947 годзе ў раёне пачалi працаваць 72 гандлёвыя кропкi, 2 чайныя, 2 буфеты, у Валожыне адкрылася кнiгарня, а праз два гады – раймаг, сельмаг, культмаг, гаспадарчы магазін, закусачныя. Давалася гэта ўсё цаной вялікіх намаганняў, людзі мірыліся з нягодамі дзеля вялікай мэты.

Інтэнсіўна развівалася спажывецкая кааперацыя ў 70-80-я гады пад кіраўніцтвам У. А. Вайцяхоўскага. Ужо працавала 130 магазінаў, былі пабудаваны вялікі гандлёвы цэнтр у Івянцы, 2 хлебазаводы, каўбасны цэх, 100-тонны халадзільнік, сховішча для агародніны і гандлёва-размеркавальныя склады, набыты аўтатранспарт і створана аўтабаза. За гэты час Валожынскае райспажыўтаварыства неаднаразова станавілася пераможцам сацыялістычных спаборніцтваў сярод прадпрыемстваў раёна.

З 1985 па 1997 гады ўзначальваў арганізацыю П. У. Паляшчук. Пачалося актыўнае развіццё прамысловасці і грамадскага харчавання. У Валожыне былі пабудаваны кулінарны камбінат, 30-кватэрны дом для работнікаў, сталярны цэх, піларама, растворна-бетонны вузел, адміністрацыйны будынак, рынак, новы ўнівермаг і інш. Плённа працуючы, валожынцы неаднойчы перамагалі ў рэспубліканскіх і ўсесаюзных спаборніцтвах.

На сённяшні дзень у арганізацыі працуе 560 чалавек.

Ганна Зянонаўна ўзгадала ветэранаў працы, многія з якіх прысутнічалі ў зале, павіншавала са святам і выказала ім найлепшыя пажаданні. Ад праўлення райспажыўтаварыства жанчынам уручылі кветкі і салодкія падарункі. Ад імя ветэранаў слова брала А. І. Сакалоўская.

Старшыня райспажыўтаварыства Валерый Уладзіміравіч Бітэль падзякаваў ветэранам і цяперашнім работнікам за добрасумленную працу і адзначыў лепшых. За вялікі ўклад у развіццё спажывецкай кааперацыі раёна Ганаровыя граматы ад праўлення Мінскага аблспажыўтаварыства і прэзідыума абласной арганізацыі прафсаюза работнікаў спажывецкай кааперацыі атрымалі повар аддзела грамадскага харчавання Т. А. Табунова, майстар-кандытар аддзела прамысловасці Т. М. Астаповіч. Граматамі былі ўзнагароджаны вядучы бухгалтар С. С. Сак і прадавец магазіна “Прадукты” а. г. Пяршаі І. В. Іваноўская. Падзякі ўручаны вядучаму інструктару па асноўнай дзейнасці Н. І. Башаркевіч і прадаўцу магазіна вёскі Вішнева Г. Ф. Лаўнікевіч.

Ганаровыя граматы праўлення і прафкама райспажыўтаварыства атрымалі рабочы па комплексным абслугоўванні і рамонце будынкаў і збудаванняў А. І. Межыеўскі, повары аддзела грамадскага харчавання Л. Г. Часноўская і Г. В. Каранік, загадчыцы магазінаў “Прадукты” вёскі Пяршаі Л. А. Гушча і вёскі Багданава Г. С. Абрамовіч.
Хваляванне адчувалася ў кожнага, хто падымаўся на сцэну, бо гэтыя людзі не звыклыя да ўвагі – яны ствараюць наш дабрабыт.

Анжэла РАДЫНА,
фота аўтара

Калі начальніку пластмасавага цэха ААТ “Валожынская райаграпрамтэхніка” Андрэю Уладзіміравічу ВАСІЛЕЎСКАМУ даводзіцца запаўняць анкету, то шмат часу гэта задача не займае: ніколі не мяняў месца працы, жыхарства. Мяркуе, што такі расклад застанецца і надалей.

Стабільнасць можна назваць іх сямейнай рысай. Род Васілеўскіх паходзіць з вёскі Рум, дзе яны сумленнай працай заслугоўвалі павагу аднавяскоўцаў, прытрымліваліся спрадвечных традыцый, ніколі не шукалі “лёгкага” хлеба. Нават пасля пераезду сям’і ў горад кансерватыўныя сялянскія прыярытэты не пераглядаліся.

У 1994 годзе Андрэй Васілеўскі скончыў СШ № 2 г. Валожына. Як і перад кожным выпускніком, перад ім паўстала пытанне выбару далейшай жыццёвай дарогі. Узважыўшы ўсе “за” і “супраць”, вырашыў, што найперш атрымае матэрыяльную незалежнасць – будзе зарабляць сам. Параіўся з маці, бацькам. Сына яны падтрымалі і нават падказалі, дзе шукаць работу. Магчыма, бацькі наўмысна “падсунулі” яму ідэю ўладкавацца ў райаграпрамтэхніку, бо самі тут працавалі: маці, Ірына Пятроўна – бухгалтарам, тата, Уладзімір Уладзіміравіч – вадзіцелем. Вось і дзіця на вачах да дарослага жыцця загартоўвацца будзе… У райаграпрамтэхніцы склалася цэлая дынастыя Васілеўскіх. Сёння тут яшчэ і Павел Уладзіміравіч, брат Андрэя, працуе юрысконсультам.

Андрэй Васілеўскі ў пластмасавым цэху пачынаў з самых нізоў, з кожным годам займаючы ўсё больш высокае становішча. Калі азірнуцца назад, то можна сказаць, што яму тады вельмі пашанцавала, бо побач заўсёды былі і ёсць людзі, гатовыя падказаць, падтрымаць, даць слушную параду. Найперш цяперашні начальнік цэха ўдзячны свайму папярэдніку, старэйшаму калегу і настаўніку Віктару Мікалаевічу Шакуну, галоўнаму інжынеру Сяргею Іванавічу Борысу, майстру Мікалаю Гаўрыілавічу Балашку, вядучаму інжынеру-тэхнолагу Таццяне Міхайлаўне Жук.

Паралельна з прафесійным ростам Андрэй Уладзіміравіч вучыўся. Скончыў спачатку сельскагаспадарчы тэхнікум у Смілавічах, затым – аграрны ўніверсітэт. У Валожыне сустрэў ён і сваю спадарожніцу жыцця. Зараз жонка працуе медсястрой у дзіцячай кансультацыі райпаліклінікі, а трынаццацігадовая дачка вучыцца ў той жа школе, дзе калісьці вучыўся і бацька.

Самым жаданым адпачынкам для сям’і Васілеўскіх сталі падарожжы па Беларусі. Вырашылі пазнаёміцца з усімі самымі знакавымі мясцінамі роднай краіны, потым, магчыма, дойдзе чарга і да замежных дзівосаў. Але найперш трэба пазнаць і палюбіць сваё. Ёсць у Андрэя Уладзіміравіча і індывідуальнае захапленне. Здагадацца нескладана, калі ўспомніць, што вырас ён на Іслачы. Вядома ж, рыбалка! Шкада толькі, што часу, каб пасядзець з вудай, усё часцей не стае. Дарэчы, начальніка цэха Васілеўскага і ў службовым кабінеце застаць складана – не прывык сядзець, калі па-суседству кіпіць работа. Ён і сам мае патрэбу кантраляваць даручаны ўчастак, і калектыў ведае, што Андрэй Уладзіміравіч заўсёды побач, у гатоўнасці ў любую хвіліну прыйсці на выручку.

Напружаны рабочы графік патрабуе ад чалавека быць у належнай фізічнай форме, што выдатна забяспечвае язда на веласіпедзе. Гэта яшчэ адзін любімы сямейны від актыўнага адпачынку Васілеўскіх. Як і належыць сапраўднаму мужчыну, Андрэй Уладзіміравіч пабудаваў дом. Сам. Кажа, што раз ёсць рукі і жаданне, то ўсяму можна навучыцца. Вакол будынка растуць і пладовыя дрэвы, і дэкаратыўныя. Прыклад, як даглядаць прысядзібны ўчастак, браў у ААТ “Валожынская райаграпрамтэхніка”. Дырэктар прадпрыемства Р. У. Вайніцкі шмат увагі надае не толькі эфектыўнасці працы, але і эстэтыцы вытворчасці. Чысціня і парадак дысцыплінуюць, а значыць – уплываюць на канчатковы вынік.

Зараз у падпарадкаванні А. У. Васілеўскага 115 чалавек. Малады кіраўнік адчувае асабістую адказнасць за кожнага. І, безумоўна, галоўным яго клопатам з’яўляецца забяспечанасць людзей работай і заробкам. З-за нестабільнай эканамічнай сітуацыі часам надараюцца непрыемныя сюрпрызы ў выглядзе зніжэння колькасці заказаў, разрыву партнёрскіх адносін. Утрымаць заваяваныя пазіцыі на рынку няпроста. Таму даводзіцца думаць аб падтрыманні якасці, зніжэнні сабекошту прадукцыі. Матэрыяльная база для гэтага ёсць: станкі хоць і не апошняга пакалення, але надзейныя і высокапрадукцыйныя, кадры абучаныя. Асноўная частка выпушчаных пластмасавых вырабаў рэалізуецца гігантам айчыннай прамысловасці: заводам МТЗ, “Атлант”. Прадукцыя іх запатрабаваная, таму ёсць усе падставы меркаваць, што і валожынскія ліцейшчыкі не застануцца выкінутымі “за борт”, а цэх будзе функцыянаваць, развівацца. Такія ж спецыялісты сваёй справы, як Андрэй Уладзіміравіч Васілеўскі, зробяць усё, што ад іх залежыць.

Алена ЗБІРЭНКА,
фота Сяргея БОБРЫКА

Радасць святкавання Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь і 617-й гадавіны Валожына з жыхарамі і гасцямі райцэнтра сёлета падзялілі і прадстаўнікі іншых дзяржаў.
На ўрачыстасць завіталі 7 дэлегацый з рэгіёнаў краін блізкага замежжа, з большасцю якіх на працягу многіх гадоў падтрымліваюцца цесныя сяброўскія і пабрацімскія сувязі. Перад пачаткам мерапрыемстваў у раённым выканаўчым камітэце з дэлегатамі сустрэліся намеснікі старшыні райвыканкама Аляксандр Мікалаевіч Шыфрын і Пётр Іосіфавіч Бібік, старшыня раённага Савета дэпутатаў Сяргей Францавіч Глінскі, супрацоўнікі адміністрацыйнага апарату Валожыншчыны.

На сустрэчы прысутнічалі прадстаўнікі ўкраінскага горада Макараў, польскай гміны Жгув Конінскага павяту, госці з расійскіх Лобні і Зарайска, а таксама члены адміністрацыі балгарскага горада Попава, шаноўныя госці з Вільнюскага раёна Літоўскай Рэспублікі і воласці Йыгэва, што ў Эстоніі.

Па добрай традыцыі кожная дэлегацыя падзялілася інфармацыяй пра адметнасці сваіх рэгіёнаў, а таксама планамі ў рамках супрацоўніцтва на бліжэйшую будучыню. Пакуль "рассакрэчваць" падрабязнасці не будзем, але пры спрыяльных абставінах рэалізацыя намечаных задум прынясе немалую карысць усім бакам.

Не абышлося на сустрэчы і без прыемных, нечаканых сюрпрызаў. За шматгадовае плённае супрацоўніцтва і ўсебаковае развіццё цесных сяброўскіх адносін старшыня райсавета дэпутатаў С. Ф. Глінскі быў узнагароджаны званнем Ганаровага грамадзяніна воласці Йыгэва. Пасведчанне за нумарам 15 і адпаведны нагрудны знак яму ўручылі старэйшына воласці Эн Кург і старшыня мясцовага Савета дэпутатаў Ційт Ляяне (на здымку).

Сяргей САДОЎСКІ,
фота аўтара

Напярэдадні Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь актывісты абласной арганізацыі ГА “Белая Русь” наведалі ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны. У госці да жыхара Валожына Аляксея Іванавіча Санталава завіталі намеснік старшыні абласной структуры, начальнік Упраўлення адукацыі Мінаблвыканкама Галіна Мікалаеўна Казак і намеснік начальніка Упраўлення ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі аблвыканкама Алег Аляксандравіч Маслаў.

Да іх далучыліся кіраўнік і члены праўлення раённай арганізацыі ГА “Белая Русь” – дырэктар гімназіі № 1 г. Валожына Алена Іванаўна Клачко, начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама Вікенцій Мікалаевіч Адамовіч, намеснік начальніка аддзела адукацыі, спорту і турызму райвыканкама Алена Іванаўна Мілюткіна.

Аляксей Іванавіч і Алімпіяда Мікалаеўна Санталавы да ўвагі з боку кіраўніцтва раёна і грамадскіх арганізацый прывыклі, аднак, пры сустрэчы заўважна хваляваліся. Г. М. Казак павіншавала ўдзельніка вайны з Днём вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Яна шчыра і пранікнёна падзякавала ветэрану за шчасце жыць пад мірным небам роднай краіны. Шаноўныя людзі, што гасцінна расчынілі свае дзверы перад цэлай дэлегацыяй, атрымалі каштоўныя падарункі. Жонцы ветэрана, яго вернай спадарожніцы, госці ўручылі прыгожы букет.

Аляксей Іванавіч – выдатны суразмоўца. Ён заўсёды з ахвотай расказвае аб сваім жыцці. Падрабязнасці ваенных падзей былы салдат успамінаць не любіць, аднак лічыць сваім абавязкам дзяліцца няпростым вопытам з пакаленнямі, якія такіх выпрабаванняў не зведалі.

Падчас гутаркі ўдзельнікі сустрэчы даведаліся, што ў 1941 годзе, калі пачалася вайна, Аляксею Санталаву толькі-толькі споўнілася 16 гадоў. Жыў ён у гэты час у Расіі. Разам з бацькамі працаваў у калгасе, быў трактарыстам. Людзі верылі, што перамога не за гарамі, таму нават думкі не дапушчалі, што такім юнакам – амаль дзецям – давядзецца ўзяцца за зброю. Тым не менш, ваенная драма расцягнулася на доўгія чатыры гады. У 1943-м ва ўзросце 19 гадоў маладога чалавека прызвалі ў армію. Разам з часцю, у якой служыў, накіраваўся на Далёкі Усход. Удзельнічаў у Маньчжурскай аперацыі ў якасці мінамётчыка. Пасля вайны яшчэ пяць гадоў працягваў службу на Камчатцы. Быў старшынёй, камандзірам узвода. Менавіта ў гэты час вывучыўся на вадзіцеля. З прафесіяй, атрыманай у час ваеннага ліхалецця, не развітаўся аж да выхаду на заслужаны адпачынак.

Сямейная пара Санталавых – сапраўдны прыклад годнага чалавечага жыцця. Разам гэтыя людзі пераадолелі мноства нягод, плённа працавалі, выгадавалі дзяцей, у якіх даўно свае дзеці, унукі. Як сцвярджаюць самі муж і жонка, каб пражыць разам столькі, сколькі пражылі яны (66 гадоў!), патрэбна па-сапраўднаму любіць адзін аднаго і дзякаваць Богу за злучаныя ў адно цэлае лёсы.

Для прадстаўнікоў з вобласці стала сюрпрызам, што ветэран вайны і працы яшчэ і вядомы на Валожыншчыне музыкант і спявак. Ён шмат гадоў быў салістам хору ветэранаў РЦК. Два баяны, нібы верныя сябры, заўсёды стаяць нагатове. І хоць пальцы ўжо не так спрытна бегаюць па клавішах, Аляксей Іванавіч не адмовіўся ўзяць інструмент у рукі. Да імправізаванага канцэрта далучыўся і В. М. Адамовіч. Яго папуры на тэму ваенных песень падтрымалі ўсе прысутныя. Дом Санталавых напоўніўся гукамі музыкі і зладжаным хорам галасоў.

На развітанне Аляксей Іванавіч і Алімпіяда Мікалаеўна пажадалі міру, шчасця, здароўя і дабра ўсім, хто перад святым для іх сям’і днём завітаў ва ўтульны дом па вуліцы Пушкіна. Сам паважаны ветэран – пастаянны ўдзельнік усіх важных грамадска-палітычных мерапрыемстваў, што ладзяцца ў раёне да Дня Перамогі і Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь. “Заўтра буду выступаць на плошчы, – паведаміў былы франтавік, – перажываю, але адмовіцца не магу. На Валожыншчыне ўдзельнікаў вайны ўжо няшмат засталося. Збярэцца толькі некалькі чалавек. Лічу, пакуль мы жывыя, павінны расказваць моладзі праўду, вучыць, каб цанілі мір.”

Валянціна КРАЎНЕВІЧ,
фота аўтара

Афіцыйнае адкрыццё мерапрыемстваў, прысвечаных Дню Незалежнасці Рэспублікі Беларусь і святу горада Валожына, пачалося на плошчы Свабоды райцэнтра ў 11.00. Да гэтага часу тут сабралася шмат людзей, якія прыйшлі раздзяліць радасць вызвалення роднай зямлі ад фашысцкага гнёту разам з галоўнымі віноўнікамі ўрачыстасці – ветэранамі-франтавікамі. На жаль, няшмат засталося разам з намі прадстаўнікоў пакалення воінаў-вызваліцеляў, а таму кожная праведзеная разам з імі хвіліна асабліва каштоўная…

Перад пачаткам свята вядучыя паіменна назвалі ганаровых гасцей – прадстаўнікоў дэлегацый з украінскага горада Макарава, расійскіх Зарайска і Лобні, балгарскага Попава, эстонскай Йыгэвы, літоўскага Рудаміна і польскага Жгува… Пасля выступлення намесніка старшыні райвыканкама П. І. Бібіка, які ўзгадаў старонкі ваеннай гісторыі, адзначыўшы невымерны подзвіг ветэранаў у імя жыцця і міру на ўсёй зямлі, і даў старт афіцыйнаму мерапрыемству, кожны з гасцей палічыў за гонар выступіць перад валожынцамі і пакланіцца франтавікам. Бо ваеннае ліхалецце з яго болем і страхам было адным на ўсіх…

Ад імя ўдзельнікаў вайны слова трымаў Аляксей Іванавіч Санталаў. Прамова гэтага чалавека была прасякнута перажытым, аднак у той жа час адчуваліся нязломнасць і моц характару, якія і дазволілі нашым войскам спыніць, развярнуць, а потым і звергнуць рэжым агрэсара. “А мы – памятаем і ганарымся!” – такім быў дэвіз сённяшніх пакаленняў. Шчырую ўдзячнасць ад моладзі – пераемнікаў слаўных традыцый бацькоў і дзядоў выказала стыпендыят спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы адораных вучняў і студэнтаў, выпускніца сярэдняй школы № 2 г. Валожына Анастасія Стэльмах.

Заўжды велічнымі відовішчамі становяцца цырымонія ўнясення на сцэну Дзяржаўнага Флага Рэспублікі Беларусь, Флага Валожынскага раёна і Баявога Сцяга 153-й асобнай Кёнігсбергскай Ордэна Чырвонай Зоркі радыётэхнічнай брыгады асобага прызначэння і ўскладанне кветак кіраўніцтвам раённай вертыкалі ўлады, прадстаўнікамі працоўных калектываў і грамадскіх арганізацый, а таксама дэлегатамі і гасцямі да брацкай магілы, традыцыйная хвіліна маўчання… І, вядома ж, нікога не пакідае раўнадушным святочнае шэсце калон.

Пасля афіцыйнай часткі распачалася маштабная творчая праграма. Нумары самадзейных калектываў і асобных артыстаў знаходзілі водгукі ў душах людзей, якія сабраліся ў той дзень ля раённай сцэны. Адной з жамчужын канцэрта стала выступленне рэтра-бэнда з аграсядзібы “Ганка” “Добры настрой” пад кіраўніцтвам гаспадара-акардэаніста Анатоля Ганца. Добра знаёмыя душэўныя песні 30-х і 40-х гадоў мінулага стагоддзя ў іх выкананні ператварыліся ў цудоўную нагоду для дружнага харавога спеву.

Аматарам падсілкавацца на вольным паветры раздолле было на вуліцы Савецкай райцэнтра і ў іншых кропках, дзе раскінуліся палаткі выязнога гандлю, наладжанага райспажыўтаварыствам і грамхарчам. Шматлікія атракцыёны прыцягвалі ўвагу дзятвы, а людзі больш сталыя мелі магчымасць займець у маёмасці мудрагелістыя, яркія рамесніцкія вырабы.

Велічным пунктам вячэрняй праграмы стаў удзел у рэспубліканскай акцыі “Спяваем гімн разам”. Гэта падзея адбылася адразу пасля выступлення сталічнага маладзёжнага гурта “PROвакацыя”, і хлопцы з яго складу з задавальненнем далучыліся да агульнага выканання галоўнай песні нашай краіны. А неўзабаве начны гарызонт расцвіў яркімі фарбамі тысяч рознакаляровых агнёў: пачаўся святочны салют. Напоўненыя станоўчымі эмоцыямі, душы валожынцаў і гасцей нашага старажытнага горада прасіліся ў танцы – і гэту магчымасць на завяршэнне калейдаскопа падзей усім падарылі арганізатары дыскатэкі.

Сяргей САДОЎСКІ, фота аўтара

Фермерские хозяйства и сельхозпроизводители Сморгонского и Ошмянского районов Гродненской области, Воложинского района Минской области переходят на европейские стандарты в ведении органического сельского хозяйства, сообщили БЕЛТА в пресс-офисе ПРООН в Беларуси.

Пилотная инициатива реализуется в рамках масштабного проекта "Содействие переходу Республики Беларусь к зеленой экономике", финансируемого Евросоюзом и осуществляемого Программой развития ООН в партнерстве с Министерством природных ресурсов и охраны окружающей среды.

Благодаря комплексу мер по расширению органического земледелия, площади, занятые органическим сельским хозяйством в целевых районах, увеличились на 43 га. Одним из ключевых участников инициативы стало фермерское хозяйство "Верми Экопродукт". Для нужд хозяйства за средства ЕС было закуплено и установлено сельхозоборудование, позволившее расширить производство хозяйством жидких гуминовых удобрений для органического земледелия с 500 до 2000 л в сезон. Земли и 19 наименований продукции, выпускаемой "Верми Экопродукт", успешно прошли органическую сертификацию на соответствие стандартам Европейского союза.

Опыт сертификации по стандартам ЕС был распространен на другие фермерские хозяйства. Это помогло им перейти на органическое земледелие и достигнуть экологического, экономического и социального эффекта.

После проведения ряда обучающих тренингов с привлечением зарубежных экспертов по органическому земледелию три фермерских хозяйства - "Родник-Про", "Агро-Вастара" и "Амагер" - в настоящее время тестируют на своих площадях гуминовые удобрения, произведенные фермерским хозяйством "Верми Экопродукт", перенимая опыт ведения органического земледелия по стандартам ЕС. Хозяйства ведут работу по рекультивации почв, использовавшихся для ведения традиционного сельского хозяйства, готовя их к более экологичному органическому земледелию.

Жидкие гуминовые удобрения подходят для экологичного земледелия, могут вноситься в почву, прошедшую органическую сертификацию, и позволят белорусским фермерским хозяйствам заменить более дорогие импортные удобрения на местный аналог. В дальнейшем полученный урожай сертифицируется как органическая сельхозпродукция. В перспективе успешный переход к органическому земледелию позволит фермерским хозяйствам создать новые "зеленые" рабочие места.

Проект "Содействие переходу Республики Беларусь к зеленой экономике" нацелен на содействие в формировании экономического роста, основанного на "зеленых" принципах, включая экологически устойчивое и экономически целесообразное использование природных ресурсов, продвижение экологически устойчивого производства и потребления, создание "зеленых" рабочих мест. Бюджет проекта - 5 млн евро.

Таленавітыя брат і сястра Зінаіда Гасціловіч і Дзмітрый Краскоўскі (літаратурны псеўданім Зміцер Вольскі) прычакалі свой першы зборнік – “Плынь нашага жыцця”. У кнігу, якая выйшла ў выдавецтве “Каўчэг” увайшлі паэма “Жураванька” і вялікая падборка вершаў Зінаіды Геранімаўны, а творы Дзмітрыя Геранімавіча падзелены на раздзелы “Патрыётыка”, “Духоўнае”, “Гумар”.

Плённа працуе на паэтычнай ніве Аляксандр Грынкін. У выдавецтве “Колорград” пабачыла свет трэцяя кніга гэтага нястомнага хлебароба і паэта. І зусім недарэмна ён даў зборніку назву “Зёрна”. Як па зернейку чалавек працуючы на зямлі збірае ўраджай з пасеянага-пасаджанага яго рукамі, так творца піша-збірае вершы, каб данесці іх да чытачоў паўнаважкім коласам-кнігай.

Абодва зборнікі адрасаваны шырокаму колу чытачоў.