Воложинский районный
исполнительный комитет

Супрацоўнікі краязнаўчага музея правялі ўрок памяці ў Валожынскім дзяржаўным прафесійным сельскагаспадарчым ліцэі для навучэнцаў установы, прысвечаны Міжнароднаму дню вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў.  Прысутным была прапанавана лекцыя з мультымедыйнай прэзентацыяй  “Жизнь и смерть за оградой концлагеря”. Матэрыял урока заснаваны на дакументальных звестках пра вязняў гета ў Валожыне, Вішневе, Забрэззі, Івянцы і Ракаве.

Выстаўка самавараў пачала працаваць ў ДУ “Івянецкі музей традыцыйнай культуры” 08.04.2021 г.

Старадаўні самавар - гэта сімвал сямейнага ачага, утульнасці, сяброўскіх зносін. Ён быў цэнтральным прадметам чаявання, якое з XIX стагоддзя існавала як частка нацыянальнай культурнай традыцыі. Самавар быў неабходны і ў арыстакратычным або купецкім доме, ў карчме ці ў чайнай для небагатага люду.

Радзімай першых рускіх самавараў быў Урал: у сярэдзіне XVIII стагоддзя іх вытворчасць пачалася на Суксунскім заводзе, а ў другой палове XVIII стагоддзя адкрыліся першыя самаварныя фабрыкі ў Маскве і Туле. У 1820-1830-х гадах з'яўляюцца фабрыкі ў іншых расійскіх губернях, у тым ліку Санкт-Пецярбургу і Варшаве.

У камплект да самавары абавязкова прыкладаліся труба, паднос і кубкі - паласкальніцы.

Самавар быў не толькі часткай сервіроўкі чайнага стала, але і важнай часткай афармлення інтэр'еру, і таму ўспрымаўся як рэч мастацкая, як твор дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.

Каштавалі самавары дорага, таму да сярэдзіны XIX стагоддзя асноўным спажыўцом прадукцыі самаварнай вытворчасці былі людзі заможныя.

На выставе прадстаўлены самавары і начынне для сервіроўкі чайнага стала, канца XVIII - пачатку XX стагоддзя з фондаў Івянецкага музея традыцыйнай культуры.

Уся разнастайнасць экспануемых рэчаў знаёміць з разнастайнасцю формаў і прыгажосцю строя самавараў, з прадметамі, якія атачалі самавар на чайным стале і былі абавязковай часткай чаявання.

Для наведвальнікаў супрацоўнікі музея падрыхтавалі невялікі відэафільм пра самавары і цікавую экскурсію.

Наведаць выстаўку можна да канца красавіка 2021 г.

8 красавіка адбылася гутарка з удзельнікамі мастацкай самадзейнасці Івянецкага Дома культуры пад час акцыі “Дом без насілля”, якая праходзіць з 5 красавіка па 9 красавіка 2021 года. Пад час гутаркі работнікі Дома культуры Фіма А. і Бібік К.А. расказалі дзецям пра тое, дзе можна атрымаць псіхалагічную дапамогу, па якім нумары і куды можна патэлефанаваць дзецям, якія апынуліся ў цяжкім жыццевым становішчы.

8 красавіка адбылася гутарка з удзельнікамі мастацкай самадзейнасці Івянецкага Дома культуры пад час акцыі “Дом без насілля”, якая праходзіць з 5 красавіка па 9 красавіка 2021 года. Пад час гутаркі работнікі Дома культуры Фіма А. і Бібік К.А. расказалі дзецям пра тое, дзе можна атрымаць псіхалагічную дапамогу, па якім нумары і куды можна патэлефанаваць дзецям, якія апынуліся ў цяжкім жыццевым становішчы.

8 апреля в Дорском сельском доме культуры в рамках акции « Дом без насилия» прошла беседа с подростками на тему «Насилие и закон». Ведущая Ольга Орловец рассказала ребятам о формах насилия в семье и их проявлении, о возможностях его предотвращения, о законах защищающих жертву и куда можно обращаться в случае семейных конфликтов. В конце мероприятия все вместе сделали выводы - как не стать жертвой насилия.

11 красавіка – міжнародны дзень вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў

Гэта дата адзначаецца ў памяць аб інтэрнацыянальным паўстанні вязняў канцэнтрацыйнага лагера Бухенвальд, якое адбылося 11 красавіка 1945 года.

Фашысцкі парадак на тэрыторыі Беларусі ўкараняўся праз генацыд і масавы тэрор. За час гітлераўскай акупацыі на прымусовыя работы ў Германію былі вывезены амаль 400000 жыхароў Беларусі. Каля паловы з іх загінулі ў няволі.

На тэрыторыі Беларусі нацысты стварылі больш за 260 лагераў смерці і месцаў масавага знішчэння людзей. Па далёка не поўных даных, тут загінулі звыш 1400000 чалавек. Масава ўчыняліся забойствы яўрэйскага насельніцтва і яўрэяў, дэпартаваных з Заходняй Еўропы. Па колькасці ахвяр (206500 чалавек) лагер смерці Трасцянец лічыцца адным з найбуйнейшых у Еўропе. У сакавіку 1944 года ў лагеры смерці, арганізаваныя нацыстамі каля населеных пунктаў Азарычы, Падасіннік і Дзерць, былі сагнаны каля 50000 старых, дзяцей, жанчын, інвалідаў, людзей, хворых на тыф. Да вызвалення 65-й арміяй 1-га Беларускага фронта 18-19 сакавіка 1944 года тут загінулі ад 9000 да 13000 чалавек. У матэрыялах Нюрнбергскага працэсу называліся лічбы вызваленых: дзяцей да 13 гадоў – 15960 чалавек, непрацаздольных жанчын – 13072 і старых – 4448.

З моманту заканчэння Другой сусветнай вайны прайшло шмат гадоў. Але для вязняў, якія асабіста прайшлі скрозь жахі фашысцкіх засценкаў, тыя страшныя падзеі і сёння трывожаць памяць і болем адгукаюцца ў сэрцы.

У Валожынскім раёне на дадзены момант зарэгістраваны 18 былых непаўналетніх і 5 паўналетніх вязняў. Гэта Ева Васільеўна Барадака з Валожына, Ганна Сямёнаўна Бацян з Расолішкаў, Надзея Іванаўна Каваленка са Шчаўканаў, Надзея Піліпаўна Самахвастоўская з Падкаліны, Антон Іванавіч Башура і Тарэса Францаўна Капуста з Івянца, Іосіф Іосіфавіч Мазанік з Далідавічаў, Кацярына Іосіфаўна Савіна з Сівіцы, Ірына Іванаўна Шунейка з Проўжалаў, Аляксандр Казіміравіч Лабанок з Вялікага Поля, Марыя Ігнатаўна Сарока з Крапіўнікаў, Леаніла Адамаўна Барткевіч, Леаніда Лявонцьеўна Кукліс, Валянціна Пракопаўна Паўлоўская і Іна Леанідаўна Загорская з Ракава, Яўгенія Міхайлаўна Раманчык і Зінаіда Рыгораўна Стахевіч з Бузуноў, Ніна Мацвееўна Серафіновіч з Паморшчыны, а таксама Валянціна Фёдараўна Навіцкая з Валожына, Іван Несцеравіч Барадака з Жураўцаў, Ніна Аляксандраўна Ланчанка з Люташы, Васіль Іванавіч Сліж з Асінаўшчыны і Настасся Пятроўна Пляцінская з Покуцяў. Кожны з вышэйпералічаных заслугоўвае нашай увагі і клопату. На жаль, з кожным годам іх становіцца ўсё менш. Самаму маладзейшаму з гэтых пажылых людзей на сённяшні дзень споўнілася 77 гадоў, старэйшаму – 97.

    Антон Іванавіч БАШУРА – адзін з непаўналетніх вязняў. З ваеннага маленства ў памяці мужчыны захаваліся толькі некалькі самых яркіх момантаў. Гэта і зразумела: нарадзіўся ён у 1941 годзе.

Яго родную вёску Налібокі, што на Стаўбцоўшчыне, спалілі. Бацька быў расстраляны фашыстамі. Маці разам з малым, як і ўсіх жанчын з вёскі, узялі ў палон і адправілі на Нямеччыну ў канцлагер. Хлопчыку на той час не было яшчэ і двух гадоў, але ў памяць урэзалася, як разам з іншымі дзецьмі яны хадзілі да будынка сталовай збіраць лупіны, рэшткі ежы, каб хоць трохі ўтаймаваць пастаянны голад. Не забылася і пачуццё жудаснага страху, якое ахоплівала, калі чаргой з аўтамата расстрэльвалі кожнага дарослага, хто спрабаваў туды наблізіцца. Матуля пасля са слязамі на вачах часта расказвала пра пакуты, прыгнёт, цяжкасці жыцця ў лагеры, пра эксперыменты, што праводзілі нацысты над зняволенымі. Дзецям на цэлы дзень выдавалі па маленькай прэснай булачцы і шкляначцы рэшткаў ад вытворчасці малака, дарослых кармілі зусім мала.

Пасля вызвалення савецкія войскі арганізавалі адпраўку былых палонных дадому. У цягніку людзі плакалі ад радасці, гаварылі толькі пра родную старонку, з нецярпеннем чакалі сустрэчы са сваімі блізкімі. Тыя яркія, непаўторныя ўражанні чатырохгадовага дзіцяці суправаджаюць усё жыццё, бязмернае шчасце перадалося ад дарослых і яму, малому. Даехалі да Стоўбцаў, а пасля 42 кіламетры пешшу дабіраліся да мілых сэрцу Налібокаў, ад якіх засталіся толькі скляпенні. У адным з іх сталі жыць. Надыходзіла восень. Ежы ніякай не было, таму хадзілі ў поле збіраць мерзлую бульбу, перабіваліся на нейкіх лясных харчах. Зноў давялося перажыць і голад, і холад.

Паступова жыццё наладжвалася. Адбудавалі новую хату. Хлопец падрос, пасля заканчэння сямі класаў пайшоў працаваць на мясцовае сельгаспрадпрыемства. Затым закончыў сельскагаспадарчае вучылішча.

Калі Антон Іванавіч жаніўся, маладая сям’я пераехала на малую радзіму жонкі ў Івянец. Тут ён уладкаваўся на кансервавы завод наладчыкам лініі, дзе і шчыраваў да выхаду на пенсію. За доўгія гады Івянец стаў родным, і жыцця без яго наш герой не ўяўляе.

Гэта адзін з многіх тысяч падобных прыкладаў страшных падзей Вялікай Айчыннай вайны. Зразумела, толькі захоўваючы памяць і аддаючы даніну павагі людзям, якія загінулі і выжылі ў тым пекле, можна спадзявацца на тое, што падобнае больш ніколі не паўторыцца ў чалавечай гісторыі.

Матэрыял падрыхтавала Анжэла РАДЫНА

08.04.2021 в рамках проекта «ШАГ» - «Школа Активного Гражданина» для учащихся 8-11 классов учреждений общего среднего образования Воложинского района прошёл информационный час «О духовных
и нравственных ценностях: диалог поколений».

В фокусе обсуждения: духовно-нравственное развитие молодежи, духовные и нравственные ценности, национальные культурные ценности, человечность, гуманность, добропорядочность, совестливость, ответственность, честность, бережное сохранение и развитие культурно-исторического наследия, гражданственность, патриотизм, толерантность, терпимость, любовь к Родине, христианские принципы, справедливость, трудолюбие.

В государственном учреждении образвания «Раковская средняя школа» приглашённым гостем стал протоиерей Сергей Лепин, настоятель Спасо-Преображенского храма в Ракове,  кандидат богословия, доцент Минских Духовных Академии и Семинарии, активно участвующий в жизни Белорусской Православной Церкви
и белорусского общества. Будучи ведущим миссионерского блога
в интернете, он поразмышлял вместе с учащимися о понятиях нравственности, о духовно-нравственном воспитании и развитии молодёжи.

В заседании ШАГа  учащихся VIII классов ГУО «Средняя школа №1 г.Воложина» приняла участие Трацевская Антонина Владимировна, председатель  Воложинской районной организации Белорусского Общества Красного Креста. 

Поддерживая диалог с молодежью, Антонина Владимировна акцентировала внимание на волонтерской деятельности и предложила учащимся поделиться опытом по реализации волонтерских акций,
а также  вместе с ними обсудила их дальнейшую реализацию
в рамках работы школьного волонтерского отряда «Доброе сердце».

В ходе встреч не раз прозвучали слова любви к своей Родине, родной земле. Ребята еще раз убедились, что гражданственность и патриотизм всегда были и являются важнейшими нравственными качествами белорусской нации, смогли задать интересующие их вопросы, обсудить полученные ответы.

“Працай славіцца ў нашай краіне чалавек. Па працы яму і пашана, і падзяка”. Л. Т. ВАЛАДКЕВІЧ

Заўсёды праца земляробаў і жывёлаводаў лічылася пачэснай. Ім мы абавязаны за ўсё тое, што маем кожны дзень на стале. У лусце румянага каравая, у кроплі сырадою – часцінка нялёгкай працы вяскоўцаў. А вырасціць на калгасным полі лён і апрацаваць яго – гэта як цэлае жыццё пражыць. Складаны і цяжкі шлях ад маленькага семя да яркай, прыгожай сурвэткі. Да лёну спрадвеку ставіліся з вялікай павагай. Нездарма сёння яго кветкі ўплецены ў нацыянальны герб краіны. Ва ўсе часы на Беларусі гэта культура любіла толькі жаночыя рукі. Пра адну з іх наш расказ.

Лізавета Трафімаўна ВАЛАДКЕВІЧ нарадзілася 28 сакавіка 1923 года ў вёсцы Лоск Валожынскага раёна. Рана страціла бацькоў, засталася з малодшай сястрой і братам. Яшчэ змалку спазнала сялянскую працу. Умела абыходзіцца не толькі з сярпом, хватка ўпраўлялася з касой ды плугам.

Вучыцца шмат не давялося, закончыла толькі два класы польскай школы. Яе працоўны шлях пачаўся ў далёкім 1952 годзе з часу стварэння ў Лоску калгаса імя Чапаева. Праз пяць гадоў кіраўніцтва раёна прапанавала Лізавеце Трафімаўне ўзначаліць звяно па вырошчванні і апрацоўцы льну. Але на гэту прапанову наша гераіня згадзілася не адразу. Не цяжкасцей спалохалася – не хапала адукацыі. Два класы не маглі задаволіць будучую звеннявую. Але людзі падтрымалі яе і дапамаглі. Працаваць звеннявой з самага пачатку было вельмі цяжка. У калгасе не было нават самай прымітыўнай тэхнікі. Вырошчваць і апрацоўваць лён прыходзілася ўручную. Не хапала рабочых рук, таму працавалі круглыя суткі.

Лізавета Трафімаўна праявіла сапраўдную настойлівасць, змагла арганізаваць людзей на працоўныя подзвігі. І як вынік – самыя высокія ўраджаі льну не толькі ў раёне, але і ў вобласці. Якой радасцю свяціліся вочы звеннявой, калі да яе прыязджалі лепшыя спецыялісты-льнаводы, каб пераняць вопыт работы. Невычэрпны энтузіязм Лізаветы Валадкевіч, уменне павесці людзей за сабой здзіўлялі многіх ільнаводаў. Вынікі працы былі значныя. У лічбавых паказчыках сельгасарцелі імя Чапаева за 1965 год было пазначана: 6 цэнтнераў семя і 9 цэнтнераў валакна з кожнага гектара пасеваў атрымала звяно пад кіраўніцтвам гераіні нашага артыкула.

Л. Т. Валадкевіч дзялілася вопытам сваёй працы з усімі звеннявымі калгасаў і саўгасаў нашага і суседніх раёнаў. Доўгі час яе імя займала ганаровае месца ў раённай Кнізе Народнай Славы.

І як найвялікшая падзяка за яе шчырую працу – дзве дзяржаўныя ўзнагароды ў 1966 годзе: ордэн Леніна і ганаровае званне Героя Сацыялістычнай Працы. У 1967 годзе ёй было прысвоена званне “Заслужаны калгаснік”. А ў 1973 годзе на грудзях Лізаветы Трафімаўны заззяў ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі.

У раённай газеце “Працоўная слава” напрыканцы 1966 года яна піша: “Знамянальным быў гэты год для нашай сельгасарцелі, членаў нашага льнаводчага звяна і, зразумела, для мяне асабіста. У гэтым годзе ў маім жыцці адбылася самая вялікая і самая радасная падзея. У сакавіку мне прысвоілі вышэйшае ганаровае званне ў краіне – Герой Сацыялістычнай Працы. Ордэн Леніна і Залатая Зорка Героя – вось такая адзнака, якой партыя і ўрад ацанілі шматгадовую і добрасумленную працу нашага звяна…”

Жыццё Валадкевіч заўсёды было напоўнена нястомнай працай. Яна любіла сваю справу і адказна адносілася да яе. Памерла Лізавета Трафімаўна 19 ліпеня 1999 года.

Нагадаю: ордэн Леніна – вышэйшая ўзнагарода СССР. Ім узнагароджваліся грамадзяне СССР, калектывы, установы, прадпрыемствы, грамадскія арганізацыі, гарады, рэспублікі, краі, вобласці за асаблівыя заслугі ў сацыялістычным будаўніцтве і абароне краіны. Уручаўся асобам, удастоеным вышэйшай ступені адзнакі – звання Героя Савецкага Саюза і Героя Сацыялістычнай Працы. Адышла ў нябыт магутная краіна СССР, яе ўзнагароды. Час многае змяніў у нашых адносінах да нядаўняй гісторыі, яе творцаў. Але засталася вялікая пашана да людзей, якія самааддана працавалі на карысць свайго калгаса, раёна і ўсёй краіны.

Лоская зямля багатая на ардэнаносцаў: Галіна Міхайлаўна Сліж, Марыя Якаўлеўна Гіль, Аляксандра Андрэеўна Паўлюкевіч. Праца кожнай з іх на калгаснай ніве адзначана высокімі дзяржаўнымі ўзнагародамі – ордэнам Леніна і ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

Наталля ЛОЎЧАЯ,

дырэктар Валожынскага

краязнаўчага музея

Для многіх людзей перыяд пандэміі каранавіруса стаў сапраўдным выпрабаваннем, асабліва калі даводзілася быць на самаізаляцыі. Менавіта ў гэты час некаторыя пажылыя людзі шчыра пашкадавалі, што не ўмеюць карыстацца камп’ютарам. І сапраўды, магчымасці Інтэрнэту амаль неабсяжныя – хочаш, паглыбляйся ў свет кіно, хочаш – падарожнічай па далёкіх краінах ці знаходзь і чытай любімыя кнігі і г. д.

Для тых, хто, нягледзячы на ўзрост, ацаніў сітуацыю, пераадолеў сябе і вырашыў усё ж авалодаць сучаснай тэхнікай, пры аддзяленні дзённага знаходжання для людзей пажылога ўзросту наладжана работа гуртка камп’ютарнай граматнасці. Такая работа стала магчымай, дзякуючы  дабрачыннай падтрымцы ААТ “ААБ Беларусбанк” (банкаўскай установай сацыяльнай установе перададзены пяць стацыянарных камп’ютараў). Хоць гурток працуе нядаўна, усё ж смелыя знайшліся. Сёння яго наведваюць 10 жанчын і 2 мужчыны з ліку пенсіянераў. Як паведамілі ў ТЦСАН, маюцца чатыры свабодныя месцы. Таму ў людзей паважанага ўзросту яшчэ ёсць магчымасць падаць заяўку на навучанне. Зрабіць гэта можна па тэлефоне 61162. Кіраўнік гуртка Настасся Дзяшчэня працуе са сваімі “вучнямі” з улікам іх здольнасцей, ступені дасведчанасці і пэўных уменняў, адным словам – па запытах.

Валянціна КРАЎНЕВІЧ

8 апреля в Судниковской школе прошло мероприятие информационно-образовательного проекта «ШАГ» по теме «О духовных и нравственных ценностях: диалог поколений» в форме диалога. На мероприятие был приглашён первый секретарь районного комитета ГО «БРСМ» Тихановский Владимир Павлович. В ходе диалога были обсуждены такие понятия, как духовные и нравственные ценности , национальные культурные ценности, гражданственность, патриотизм, толерантность, любовь к Родине, миролюбие… В конце мероприятия Владимир Павлович провел беседу с учащимися о работе студотрядов в этом году, вручил небольшие сувениры. Тема разговора актуальна, вызвала большой интерес. Носило большое воспитательное значения.