Воложинский районный
исполнительный комитет

Мерапрыемства падрыхтавалі і правялі раённае прадстаўніцтва Белдзяржстраху і раённае аддзяленне ДАІ РАУС. Удзельнікам дарожнага руху раздаваліся буклеты, інфармацыйныя лісты, у якіх арганізатары папярэджвалі ўладальнікаў аўтамабіляў і пешаходаў аб пагрозах, што тоілі ў сабе невыкананне Правіл дарожнага руху, няўважлівасць да стану свайго аўтамабіля. Уладальнікаў аўто даводзілася таксама інфармацыя аб магчымасцях афармлення страхавога дагавора “Комплексны”, які дазваляе грамадзянам абараніць іх маёмасныя інтарэсы падчас дарожна-транспартных здарэнняў. Вадзіцелям, чые паводзіны падчас руху па горадзе не выклікалі прэтэнзій, уручалася сувенірная прадукцыя – настольныя і насценныя календары. Самыя дысцыплінаваныя атрымалі зефір, упакоўкі чаю, кавы. Работнікі ДАІ ў рамках рэспубліканскай акцыі “Зімовыя шыны” звярталі асаблівую ўвагу на стан “абутку” аўтатранспарту.

Ушанаванне маладзёжных лідараў уборачнай кампаніі па выніках абласной акцыі “Маладая Міншчына – за ўраджай!” прайшло нядаўна на базе спецыялізаванага боўлінг-цэнтра “Madison” у сталіцы. Сярод запрошаных былі і трое прадстаўнікоў нашага раёна.

 Арганізатарамі гэтага мерапрыемства выступілі абласное аб’яднанне прафсаюзаў, абласная арганізацыя Беларускага прафсаюза работнікаў АПК і абкам ГА “Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі”. Яны ўзялі на сябе задачы сфарміраваць каманды ад кожнай вобласці, прадаставілі транспарт для дастаўкі ўдзельнікаў абласнога мерапрыемства ў Мінск і назад, арганізавалі абед, а таксама аплацілі дарожкі і арандавалі памяшканне боўлінг-цэнтра, а таксама ўзялі на сябе расходы на выплату грашовых прэмій лідарам уборачнай кампаніі бягучага года.

Валожыншчыну на абласным турніры па боўлінгу прадстаўлялі вадзіцель ААТ “Багданаўскае” Міхаіл ТАМАШЭВІЧ, загадчык майстэрняў КСУП “Манькаўшчына-2014” Віталь ПАШКОЎСКІ, які на сёлетнім жніве працаваў старшым камбайнерам, і камбайнер гэтай жа гаспадаркі Генадзь СУША. Маладыя людзі заслужылі гэта права, выдатна праявіўшы сябе на жніве: камбайнерскі экіпаж па даных на канец уборкі ўраджаю на “КЗС-1218” намалаціў 1235 тон, а вадзіцель перавёз 1338 тон збожжа.

СяргейСАДОЎСКІ
Фота Алены ГРЫБОЎСКАЙ

Маладыя спецыялісты, якія маюць нядрэнныя прафесіянальныя здабыткі і вызначаюцца актыўнай жыццёвай пазіцыяй, сабраліся 15 снежня на форум у раённым Цэнтры культуры, каб падвесці вынікі Года моладзі.

На сустрэчу завіталі кіраўніцтва раёна і адказныя службовыя асобы, каб у расшыраным фармаце правесці дыялог па хвалюючых пытаннях. Праўда, зала на размову настроена не была. Будзем спадзявацца, што складаных праблем у моладзі раёна проста не існуе. Для такога меркавання і сапраўды ёсць падставы: амаль 80 працэнтаў маладых спецыялістаў застаюцца працаваць на Валожыншчыне, значыць, адчуваюць нядрэнныя перспектывы для ўласнай будучыні.

Найбольш прадстаўнічая дэлегацыя сабралася з медыкаў. Толькі сёлета іх рады папоўніліся сямю ўрачамі і шаснаццаццю медыцынскімі сёстрамі. Усе маладыя кадры забяспечваюцца жыллём, з гэтай мэтай адрамантаваны тры інтэрнаты. Дбае кіраўніцтва бальніцы і аб тым, каб падтрымаць маладыя сем’і, асабліва тыя, у якіх выхоўваюцца дзеці.

Шмат прысутнічала на мерапрыемстве і работнікаў адукацыі. Як адзначыла начальнік аддзела па адукацыі, спорту і турызму Н. А. Чарнышова, сёлета ў іх сферу ўліліся 27 маладых спецыялістаў. Гэта рэкордная лічба за некалькі апошніх гадоў. Амаль палова з іх – ураджэнцы раёна, а значыць, можна разлічваць, што “карані” не падвядуць. Для падтрымкі і замацавання маладых педагогаў, выхавальнікаў і спартыўных трэнераў прадугледжаны важкі сацыяльны пакет: грашовыя кампенсацыі затрат на здымнае жыллё і праезд да месца працы, саракапрацэнтная надбаўка да зарплаты, нагрузка ў памеры 1,25 стаўкі. А каб шлях у нялёгкую прафесію аказаўся менш цярністым, для маладых спецыялістаў арганізавана школа па абмене вопытам. І хоць лічыцца, што вопыт прыходзіць з гадамі, але самыя таленавітыя і старанныя вучацца імгненна. Так, настаўніца Дорскай школы Таццяна Кулік-Панарад ужо праславілася не толькі ў раёне, але і ў рэспубліцы, бо валанцёрскі атрад пад яе кіраўніцтвам з’яўляецца ўзорным.

Дарэчы, менавіта ў Дорах пражывае маладая шматдзетная сям’я Алены і Васіля Фарыно, якія сёлета сталі пераможцамі раённага і дыпламантамі абласнога конкурсаў “Валадар вёскі”. А вернасць сямейным каштоўнасцям у грамадстве сёння ўшаноўваецца не менш, а магчыма і больш, чым прафесіянальны рост.

Пра падтрымку маладых сем’яў у нашым раёне не забываюць. Сёлета 101 маладая сям’я палепшыла свае жыллёвыя ўмовы. Пры ЦБУ № 605 ф-ла № 500 ААТ “ААБ Беларусбанк” адкрыта спецыяльная крэдытная лінія для моладзі пад невысокія працэнты.

Толькі, як вядома, не хлебам адзіным жыве чалавек. Нам усім патрэбен драйв, цікавыя падзеі і відовішчы, культурны і спартыўны адпачынак. Тым больш маладым. Дарэчы, тых, каму зараз ад 14 да 30 гадоў, у раёне налічваецца 6460 чалавек, гэта 19 працэнтаў ад агульнай колькасці жыхароў. Сёлета па лініі ГА “БРСМ” і іншых структур для іх было арганізавана каля сотні розных мерапрыемстваў. Самымі яркімі аказаліся турыстычны злёт “Алімпія”, агляд-конкурс патрыятычнай песні “Вікторыя”, экскурсіі па раёне для маладых спецыялістаў і адкрытыя дыспуты на злабадзённыя тэмы.

З творчым аганьком падыходзяць да сваёй справа і работнікі 40 устаноў культуры раёна. Дзякуючы ім маладыя людзі маюць магчымасць і канцэрты майстроў сцэны наведаць, і з культурнай спадчынай раёна пазнаёміцца, і самім нечаму навучыцца. Так назапашваецца жыццёвы багаж. І гэта ноша становіцца тым якарам, які здольны злучыць маладога спецыяліста з месцам працы, зрадніць з незнаёмымі людзьмі, прывіць любоў да новай Радзімы…

Алена Збірэнка

З мэтай забеспячэння запытаў жыхароў раёна напярэдадні галоўных зімовых свят райвыканкам распарадзіўся арганізаваць перадсвяточныя кірмашы 23 і 30 снежня, а таксама 5 студзеня. Удзел у кірмашах прымуць арганізацыі гандлю, грамадскага харчавання і прамысловасці розных форм уласнасці. Там жа парадуюць пакупнікоў нумарамі мастацкай самадзейнасці мясцовыя творчыя калектывы. Для падтрымання грамадскага правапарадку ўзмоцненае дзяжурства будуць несці супрацоўнікі РАУС, а калектывы раённых электрычных сетак і РУП “Валожынскі жылкамунгас” паклапоцяцца пра камфорт і ўтульнасць як прадаўцоў, так і пакупнікоў.

Дзякуючы асобе Рушчыца Багданава стаіць на парозе свайго другога адраджэння, будучага плёну на духоўнай, культурна-асветніцкай ніве. У плыні імклівых гадоў імя Фердынанда не згубілася, а набыло яркія грані. Гэта пацвердзіла і мерапрыемства, якое прайшло 10 снежня на радзіме славутага мастака, педагога, сцэнографа, дэкаратара... У мерапрыемстве прынялі ўдзел намеснік старшыні райвыканкама Пётр Бібік, старшыня райсавета дэпутатаў Сяргей Глінскі, пасол Рэспублікі Літва ў нашай краіне Эвалдас Ігнатавічус, Часова Упаўнаважаны па справах Рэспублікі Польшча ў Беларусі Міхал Хабрас, гендырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі Уладзімір Пракапцоў і яго калега з Літвы Рамуалдас Будрыс, прадстаўнікі Інстытута Польшчы ў Мінску, а таксама дэлегацыі Вільнюскага раёна і іншыя афіцыйныя і творчыя асобы.

Фердынанд Рушчыц – чалавек, славы і таленту якога хапіла, каб яго на роўных лічылі сваім духоўным светачам мінімум у трох краінах – Беларусі, Літве, Польшчы. І ўсё ж радней і мілей яго сэрцу, відаць, наша Валожынская зямля, дзе ён працаваў, жыў, дзе знайшоў вечны спачын на фамільных могілках на высокім пагорку пад густымі калматымі аблокамі, якія таленавіта ўвасоблены на яго шматлікіх палотнах. З глыбіні вякоў прарываецца яго шчырае прызнанне, падобнае на малітву, напісанае 17 чэрвеня далёкага 1899 года: “Дзённік мой! Каб хаця б ты ведаў, як найперш за ўсё прагну быць добрым сынам сваёй Бацькаўшчыны, для яе працаваць і араць, прынесці ёй увесь плён, паколькі люблю яе ўсім сваім сэрцам і толькі ёй належу целам і душою…”

145-я ўгодкі з дня нараджэння нашага славутага земляка сабралі ў Багданаве шматлікіх паважаных людзей, якія словам і справай гатовы прычыніцца да таго, каб непаўторная зямля Фердынанда зноў стала культурнай Мекай, дзе будуць праводзіцца выставы і прэстыжныя пленэры, трапіць на якія ўдзельнікі змогуць толькі па строгім адборы, куды з ахвотай паедуць айчынныя турысты і госці з-за мяжы.

Распачаліся святочныя мерапрыемствы з набажэнства ў Багданаўскім касцёле, якое правёў ксёндз Ігар Лашук. Словамі малітвы быў ушанаваны род Рушчыцаў і на іх фамільных могілках.

Планы на будучае сапраўды амбіцыйныя: намечана прывесці ў ідэальны парадак фамільныя могілкі мастака (праект ужо падрыхтавала група валанцёраў), адрадзіць яго сядзібу, стварыць пастаянна дзеючую галерэю жывапісных работ, заснаваць музей і інш. Варта было 10 снежня людзям, надзеленым уладай, прадстаўнікам творчай эліты сабрацца разам, пахадзіць сцяжынамі Рушчыца, каб яшчэ раз пераканацца, як шмат значыць для нацыянальнай культуры трох краін-суседак імя славутага Фердынанда. Удзельнікі святочнай імпрэзы былі аднадушныя ў тым, што трэба аб’яднаць намаганні, каб мясціны, якія так любіў Рушчыц, неўзабаве сталі месцам паломніцтва для турыстаў, любімай творчай майстэрняй для прызнаных мастакоў і для тых, хто толькі пазнае таямніцы жывапісу. Таму, як пафасна зазначыў пасол Рэспублікі Літва ў Беларусі Эвалдас Ігнатавічус: “145-годдзе Рушчыца – гэта толькі пачатак, толькі юбілейная ўверцюра да будучай маштабнай падрыхтоўкі да яго 150-годдзя”. Да чарговага юбілею намечана ажыццявіць многія творчыя праекты. Але і дагэтуль ужо шмат зроблена па ўвекавечанні памяці Рушчыца.

Прайшлі пленэры юных мастакоў, а восенню ў Багданаве тварылі прызнаныя жывапісцы краіны і свае работы перадалі для фарміравання мясцовай галерэі. Прыстанак для галерэі знайшоўся ў былым будынку сельвыканкама. Цешыць тое, штопасля аптымізацыі сельскіх Саветаў гэты прыгожы будынак не зачыніўся назаўсёды, а стаў выкарыстоўвацца па іншым прызначэнні: тут размясціўся філіял Вішнеўскай школы мастацтва, знайшлося месца для захавання і прымнажэння спадчыны вялікага Рушчыца. Дзякуючы фінансавай падтрымцы консульства Польшчы ў Мінску набыты стэнды і рэпрадукцыі, мэбля, некаторая аргтэхніка. Групай ініцыятараў падрыхтавана канцэпцыя паэтапнага адраджэння рушчыцаўскага “гнязда”. Мяркуецца першапачаткова на базе багданаўскага філіяла Вішнеўскай дзіцячай школы мастацтваў стварыць музейную экспазіцыю, а таксама выкарыстоўваць філіял і як турыстычны аб’ект, як месца правядзення семінараў, пленэраў, творчых сустрэч. 10 снежня адбылася прэзентацыя кнігі “Фердынанд Рушчыц” з серыі “Славутыя мастакі з Беларусі”. Аўтарам і каардынатарам гэтага асветніцкага праекта з’яўляецца генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі Уладзімір Пракапцоў.

Выпуск папулярнай серыі кніг распачаўся з творчага летапісу мастака з Віцебшчыны Івана Хруцкага. А выданне пра Рушчыца ўжо 18-е па ліку. 10 снежня ў Багданаве па ініцыятыве РУП “Белпошта” праведзена ўрачыстая цырымонія гашэння юбілейнай паштовай маркі, выпушчаны канверты з рэпрадукцыямі карцін знакамітага жывапісца. Кнігі, карціны, копія фільма “Фердинанд Рущиц. Небесное и земное”, падрыхтаванага творчай групай Белтэлерадыёкампаніі, а таксама прадукцыя “Белпошты” папоўнілі экспазіцыю будучага музея, які ствараецца на радзіме славутага земляка.

Акрамя прадстаўнікоў органаў улады розных узроўняў, дырэктараў Нацыянальнага музея Беларусі, Літвы, супрацоўнікаў пасольстваў, у той дзень у Багданава прыехала і дэлегацыя афіцыйных асоб з Вільнюскага раёна. Імі было падпісана пагадненне аб сяброўскіх адносінах і супрацоўніцтве з Валожынскім раённым Саветам дэпутатаў. Масты партнёрства ўстаноўлены і з літоўскай гімназіяй, якая носіць імя Рушчыца і, дарэчы, размешчана ў Рудаміне – мястэчку, адкуль паходзіла Рэгіна Раўцк – муза Ф. Рушчыца. Дарэчы, у шматдзетнай сям’і мастака было шасцёра дзяцей.

130 гадоў Ф. Рушчыца шырока святкавалася ў Літве, як падкрэслілі прадстаўнікі дэлегацый, што прыехалі ў Багданава з суседняй рэспублікі. А праз 15 гадоў з той памятнай даты шмат гасцей сабрала зорка Рушчыца на яго малой радзіме. Першапачаткова ідэя вярнуць былую славу Рушчыца, прыцягнуць увагу шырокай грамадскасці да яго багатай духоўнай спадчыны ўзнікла ў настаўніцы-філолага Алы Макарэвіч з СШ № 1 горада Валожына. Знайшла яна і аднадумца – начальніка аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама Вікенція Адамовіча. Гэтыя нераўнадушныя людзі напачатку і сталі галоўнымі генератарамі многіх мясцовых ініцыятыў па ўвекавечванні памяці вядомага жывапісца. Раённы выканаўчы камітэт, Мінскі аблвыканкам, Нацыянальны мастацкі музей, Беларускі саюз мастакоў, іншыя творчыя суполкі неўзабаве актыўна далучыліся да гэтай важнай справы. Тэма Рушчыца ў беларускім кантэксце зацікавіла і палякаў, літоўцаў. У выніку сфарміраваўся калектыў аднадумцаў, якім пад сілу аказалася многае нават у пару фінансавага дэфіцыту. Невыпадкова ў час святочнага мерапрыемства ў Багданаве генеральны дырэктар Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі У. Пракапцоў выказаў намер падключыць і ЮНЕСКА да справы ўвекавечвання памяці Рушчыца.

Прыемна, што віток за вітком, год за годам набірае маштаб гэта добрая справа. І зорка Фердынанда на багданаўскім небасхіле ззяе ўсё ярчэй... Ірына ПАШКЕВІЧ, фота аўтара    

В декабре месяце работниками инспекции надзора и профилактики Воложинского РОЧС была проведена контрольная проверка ГУП мелиоративных систем «Воложинское ПМС» (д.Гончары).

В результате проверки установлено, что на предприятии выполнены определённые работы по устранению выявленных ранее нарушений норм и правил пожарной безопасности не требующих больших финансовых затрат. Однако в нарушение требований статьей 14 и 17 Закона Республики Беларусь от 15 июня 1993 года «О пожарной безопасности» в организации не организовано обучение по программе пожарно-технического минимума, здания не оборудованы молниезащитой, деревянные конструкции крыш зданий не обработаны огнезащитным составом, отсутствуют устройства для забора воды пожарной техникой из расположенных на территории предприятия пожарного резервуара и водонапорной башни, помещения АБК не оборудованы технической системой оповещения людей о пожаре. За выявленные нарушения к административной ответственности привлечен директор предприятия.
Согласно координационного плана контрольной (надзорной) деятельности на II полугодие 2015 года в Минской области была проведена плановая проверка ЧСУП «ЮргВышСтрой» (г.п.Ивенец). В ходе проверки организации нарушений правил пожарной безопасности выявлено не было. Руководителю по итогам проверки вручена справка.

85-годдзю з дня нараджэння Уладзіміра Караткевіча, якое шырока адзначалася ў Беларусі, прысвяцілі літаратурную сустрэчу-ўспамін “Нельга забыць” і ўдзельнікі народнага літаратурна-мастацкага аб’яднання “Рунь” Валожынскага раённага Цэнтра культуры. Падрыхтавала і  правяла яе, разам з дырэктарам цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы раёна Ірынай Зянько, кіраўнік аб’яднання Валянціна Гіруць-Русакевіч.

Напачатку сустрэчы “вяшчункі” прадраклі яму хоць і цяжкі , але ж самы слаўны і самы вялікі лёс, і запалілі свечку, якая стаяла на журнальным століку побач з кнігай пра яго “Быў. Ёсць. Буду” . Вершы і ўспаміны слаўнага творцы, яго залацінкі мудрасці  гучалі ў выкананні дзевяцікласнікаў СШ 2 г.Валожына Андрэя Лебедзя, Мілены Квяткоўскай, Кацярыны Леўчык, Яўгена Макея, навучэнца Валожынскага  сельскагаспадарчага ліцэя  Аляксея Пінчука, удзельнікаў “Руні” Аляксандра Кулака і Дзмітрыя Завацкага. Падчас  мерапрыемства адбылася і прэм’ера песні “Дай жа, Божанька…”  на словы В.Гіруць-Русакевіч, якую акапэльна выканала Вальга Дзядуль. Вольна і прыгожа лілася песня, поўная любові да роднага Беларускага краю, які так шчыра, так самааддана любіў  рацар і слуга Беларусі Уладзімір Караткевіч, чыё імя паўтарае сёння і Беларусь, і свет.

Вучні старэйшых і сярэдніх класаў СШ№2 і гімназіі №1 г.Валожына, для якіх і ладзілася сустрэча-ўспамін, змаглі далучыцца хаця б да крупінкі яго такой шматграннай творчасці, яскравей адчуць, якую велічыню  ў літаратурным і чалавечым сэнсе нарадзіла наша зямля.

10 снежня 2015 года Аграгарадок Багданаў

 9.30-10.00 Памінальная імша ў касцёле св. Міхаіла Архангела ў аграгарадку Багданаў.

10.10-10.40 Наведванне фамільных могілак Рушчыцаў.

10.50 Сустрэча ўдзельнікаў урачыстасці ў Багданаўскім філіяле Вішнеўскай ДШМ.

11.00-13.00 Урачыстае адкрыццё свята:

выступленне Міністра культуры Рэспублікі Беларусь Б. Святлова; выступленні іншых афіцыйных асоб, прадстаўнікоў дэлегацый пасольстваў Літоўскай Рэспублікі і Рэспублікі Польшча.

Урачыстае гашэнне юбілейнай маркі (РУП “Белпошта”).

Прэзентацыя фільма “Фердинанд Рущиц. Небесное и земное”.

Выступленне генеральнага дырэктара Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь У. Пракапцова.

Прэзентацыя кнігі “Фердинанд Рущиц”.

Выступленне дырэктара Нацыянальнага мастацкага музея Літвы Р. Будрыса.

Падпісанне Пагаднення аб сяброўскіх адносінах і супрацоўніцтве паміж Валожынскім раённым Саветам дэпутатаў і самакіраваннем Вільнюскага раёна (Літва).

Выступленне дырэктара ААТ “Белгазпрамбанк” В. Бабарыка і старшыні праўлення ААТ “Прыорбанк” С. Касцючэнкі.

Выступленне Фердынанда Рушчыца – унука мастака.

Натэрыторыі Валожынскага раёна з’явілася чарговая сетка экскурсійных маршрутаў, распрацаваная па ініцыятыве аддзела адукацыі, спорту і турызму райвыканкама.

Ролю тураператара ўзяў на сябе Валожынскі цэнтр дзіцячай творчасці. Тут сфарміравалі “турыстычны прадукт” – экскурсіі, праезд, кошты. Маршруты для вандровак вызначала настаўнік геаграфіі са спецыялізацыяй турызм і краязнаўства Валянціна Карнееўна Відзевіч – зараз метадыст цэнтра дзіцячай творчасці. Нядаўна турыстычнае ноу-хау яна прэзентавала дырэктарам і загадчыкам сярэдніх і дашкольных устаноў адукацыі раёна падчас іх сходу на базе СШ № 1 райцэнтра.

Вы наведвалі школу паласатых эльфаў пад Івянцом? Каталіся ў карэце па сельскіх дарогах? Ляпілі свістулькі альбо выцягвалі на ганчарным крузе збан з эластычнай гліны? Назіралі за жыццём дзікіх пушчанскіх зуброў? Кожны турыст знойдзе на Валожыншчыне нямала забаў!

Нават калі вы чакаеце ў госці замежных сяброў, можна цікава паказаць ім самабытную Беларусь, не выязджаючы за тэрыторыю раёна: маленькія вёскі ў акружэнні густых лясоў, каларытныя сельскія бабулі, таленавітыя рамеснікі, народныя музычныя калектывы… Усяго не пералічыць!

Пакуль на турыстычнай карце раёна сем населеных пунктаў, плюс – наведванне некалькіх аграсядзіб. Падарожнічаць выгадна вялікай кампаніяй. Турыстычнымі прапановамі ўжо зацікавіліся школьнікі.

 Экскурсія “Архітэктура Налібоцкага краю” па маршруце Валожын – Пяршаі – Івянец пазнаёміць з тыповай планіроўкай мястэчак XVIII-першай паловы XIX стагоддзяў, мураванымі і драўлянымі помнікамі архітэктуры. Гідам па Валожыне назначана настаўнік гісторыі СШ № 2 Аксана Іванаўна Пятровіч. Экскурсавод зверне вашу ўвагу на пачатак XV стагоддзя, калі “Хроніка Быхаўца” ўпершыню згадвае пра князёў Валожынскіх. Прапануе паглядзець на два аднолькавыя палацы графоў Тышкевічаў, у адным з якіх зараз размешчаны РАУС, а другі знаходзіцца на тэрыторыі воінскай часці. Райцэнтр славіцца мураваным касцёлам Св. Юзафа, пабудаваным у стылі класіцызму, царквой Святых Канстанціна і Алены – адным з самых вялікіх драўляных храмаў у Беларусі. Захаваўся тут і будынак вышэйшай яўрэйскай рэлігійнай навучальнай установы – іешывы, дзе на працягу XIX стагоддзя вучыліся слухачы з розных краін свету.

У Пяршаях вас сустрэне Алена Вікенцьеўна Шапавал – настаўнік гісторыі мясцовай школы. Яна пазнаёміць падарожнікаў з помнікам архітэктуры XX стагоддзя – касцёлам Святога Юрыя, пабудаваным на сродкі графа Тышкевіча. Распавядзе пра трагічны лёс ксяндзоў-манахаў, якія служылі тут падчас Вялікай Айчыннай вайны. Завядзе ў краязнаўчы музей Пяршайскай СШ, экспанаты якога раскажуць пра драматурга і пісьменніка В. Дуніна-Марцінкевіча, які жыў больш за 40 гадоў у маёнтку Малая Люцінка пад Пяршаямі.

 З гісторыяй Івянца вас пазнаёміць Таццяна Ігараўна Загавалка. Пакажа галоўныя старажытныя славутасці мястэчка – касцёл Св. Міхаіла Арханёла, касцёл Св. Аляксея. Распавядзе пра жыццё беларускага народнага ўмельца, разьбяра па дрэве Апалінарыя Пупко, які пакінуў пасля сябе сотні скульптур, карцін, малюнкаў. Не застанецца без увагі турыстаў і лёс рэвалюцыянера Ф. Э. Дзяржынскага, радзімай якога з’яўляецца Івянеччына. Кераміка, што праславіла івянецкіх майстроў нават за межамі нашай краіны, – адна з экскурсійных тэм. Падарожнікі змогуць наведаць музей А. Ф. Пупко (XX стагоддзе), Івянецкі музей традыцыйнай культуры, сядзібу П. Дарагунцава (пачатак XX стагоддзя).

 Маршрут “Сляды гісторыі роднага краю” праходзіць па месцах, багатых гістарычнымі і культурнымі падзеямі – Валожын – Сакаўшчына – Вішнева – Багданава. Адкрые яго экскурсія па райцэнтры. У Сакаўшчыне настаўнік гісторыі мясцовай школы Марына Васільеўна Чэрнік павядзе вас у Свята-Іллінскую царкву, пакажа Сакаўшчынскую ГЭС, распавядзе пра помнік землякам, загінуўшым у гады Вялікай Айчыннай вайны, прапануе наведаць краязнаўчы музей Сакаўшчынскай сярэдняй школы і дом, дзе нарадзіўся і вырас Віктар Антонавіч Каваленка – беларускі крытык і літаратуразнавец, акадэмік, заслужаны дзеяч Беларусі.

Экскурсію па Вішневе можна пачаць песняй “Люблю наш край, старонку гэту…”, словы якой належаць беларускай паэтцы Канстанцыі Буйло, чый лёс звязаны з гэтым мястэчкам. Гід па Вішневе – педагог-арганізатар мясцовай СШ Таццяна Іосіфаўна Беланоўская таксама раскажа вам пра лаўрэата Нобелеўскай прэміі і экс-прэзідэнта Ізраіля Шымона Перэса, які тут нарадзіўся. Вы ўбачыце касцёл Звеставання Панны Марыі, пабудаваны ў XVII стагоддзі ў стылі ранняга барока з элементамі рэнесансу, і царкву Святых Касьмы і Даміяна, наведаеце магілу Канстанцыі Буйло і паэта-перакладчыка, краязнаўца Пятра Біталя, пабываеце ў будынку былога металургічнага завода.

Багданаву прынёс вядомасць жывапісец-пейзажыст Фердынанд Рушчыц. Пра мастака, які нарадзіўся тут у 1870 годзе і стаў затым сусветна вядомым, раскажа мясцовы экскурсавод.

 Праз Валожын – Доры – Ракаў праходзіць маршрут “Зямля валожынская – слаўная зямля”. Пасля агляднай экскурсіі па райцэнтры, адзін з пунктаў якой – прыпынак ля помніка Смуткуючай маці, вы адправіцеся ў вёску Доры, вядомую з другой паловы XV стагоддзя. Пра яе трагічны лёс нагадвае мемарыяльны комплекс “Загінуўшых чакаюць вечна”: тут у 1943 годзе ў драўлянай Пакроўскай царкве фашысты жывымі спалілі больш за 100 мірных жыхароў…

У Ракаве ўразіць касцёл Маці Божай Ружанцовай і Cвятога Дамініка, пабудаваны па ўсіх архітэктурных канонах сярэдневяковай готыкі, капліца Святой Ганны з брамай-званіцай, з-пад якой б’е цудадзейная крыніца. Лічыцца, што гэта вада дапамагае вылечыцца ад шматлікіх захворванняў. Настаўнік беларускай мовы Ракаўскай СШ Вольга Чаславаўна Багарэвіч зацікавіць турыстаў легендай пра сляпога старца, якому ў сне з’явілася Маці Божая і паказала дрэва, побач з якім трэба было капаць. Раніцай старац і сапраўды знайшоў крыніцу на тым месцы. Памыўшы твар крыштальна чыстай крынічнай вадой, чалавек пачаў бачыць… Спаса-Праабражэнская царква XVIII стагоддзя з помнікам-брамай, пабудаваным у гонар 25-годдзя адмены прыгоннага права, захоўвае ў сваіх сценах цудатворны абраз Божай Маці Ракаўскай. Затым падарожнікам прапануюць наведаць прыватную галерэю Фелікса Янушкевіча.

 На экскурсійным маршруце Валожын – аграсядзіба “Коні-поні” – Ракаў гістарычную праграму разнастаяць прапановамі турбізнесу. Фермерская гаспадарка “Коні-поні”, размешчаная ў вёсцы Міхалова, займаецца гадоўляй запражных коней і поні. Тут можна паглядзець на рэдкіх для Беларусі коней парод Шайры і Фрызы, а таксама Уэльскіх поні. Гаспадары прапануюць пакатацца ў карэце ці дыліжансе. Гарадскія дзеці будуць у захапленні ад птушынага двара і заапарка, дзе жывуць поні, казляняты, ягняты і трусы.

 Па такім жа прынцыпе арганізавана вандроўка Ракаў – Івянец – аграсядзіба “Ганка”. Пасля экскурсіі па старажытным Ракаве вас чакае знаёмства з Івянцом, дзе можна наведаць ганчарную майстэрню, кузню, майстэрні дрэваапрацоўкі і ткацтва.

Аграсядзіба “Ганка” прапануе забаўляльныя праграмы для дзяцей, выступленні тэатра “Батлейка”. Снежнай зімой тут можна пакатацца на санях, а ў цёплую пару – вярхом на кані. Летам заахвочваюць купацца ў чыстай, празрыстай вадзе ляснога возера з пясчаным дном, якое знаходзіцца недалёка ад сядзібы. У адным кіламетры ад “Ганкі” захаваліся сцены карчмы сярэдзіны XIX стагоддзя. А ў 4-х км, у вёсцы Дубравы, знаходзіцца “Дзявочая гара” з пахаваннямі IX-X стст., будынак старадаўняга вакзала. Паблізу, у вёсцы Вялiкiя Крывiчы – царква Аляксандра Неўскага (1865-1866 гг. пабудовы). Тут таксама захаваліся элементы першапачатковай брукаванай дарогі на Вільнюс (Старавіленскі гасцінец).

У Беларусі XIX стагоддзя налічвалася больш за чатырыста мястэчак. З тыповымі і добра захаванымі, праслаўленымі сваімі рамёствамі і знакамітымі людзьмі, вас пазнаёміць экскурсійны маршрут Ракаў – аграсядзіба “Свет пчол” – Івянец. У вёсцы Барок можна прылучыцца да старажытнага пчалярнага промыслу. Тут працуе патомны пчаляр Васіль Фралоў, які працягвае традыцыі, закладзеныя яго дзедам. Пасля экскурсіі па сядзібе гасцей чакае дэгустацыя свежага мёду і бліны з чаем.

Па жаданні ўдзельнікаў праграма турыстычных маршрутаў можа карэкціравацца.

НядаўнаСакаўшчынскісельскіЦэнтркультурызапрасіўна 9-ераённаесвятафальклору “Зкрыніцжыватворных”. Гасцінныя гаспадары ўстановы ў асобе дырэктара Алены Феліксаўны Рыснік і яе калег шчыра сустракалі ўдзельнікаў свята, якія прыбывалі з розных куткоў раёна.

Да гэтага дня была падрыхтавана цікавая выстава гурткоўцаў СЦК і іх кіраўнікоў. Уразілі выставы вышыўкі Алены Феліксаўны Рыснік, лялькі, паясоў Наталлі Феліксаўны Хаванскай і яе выхаванцаў. Залу, сцэну і фае аформілі ў народным стылі.

Адзін за адным выходзілі на сцэну калектывы і асобныя выканаўцы. Гучалі працяжныя абрадавыя і жартоўныя песні, побытавыя танцы застаўлялі ісці ў скокі. У свяце прымалі ўдзел вядомы Заслужаны аматарскі калектыў Рэспублікі Беларусь фальклорны ансамбль “Гасцінец” Ракаўскага Цэнтра народнай творчасці (кіраўнік Л. С. Пятроўская), старэйшы фальклорны калектыў “Сівічанка” (кіраўнік І. В. Лоўчая) Сівіцкай сельскай бібліятэкі-клуба і ўдзельнікі аматарскага аб’яднання “Бацькаўшчына” Дубінскога СЦК (кіраўнік Т. У. Каляда). Сярод музыкаў-самавукаў цешыў арыгінальнай ігрой на самаробных інструментах “чалавек-аркестр” Яўген Іванавіч Зінкевіч з в. Бабры і дэбютант свята жыхар райцэнтра, гарманіст Пётр Іванавіч Скапец. Амаль кожная клубная ўстанова прадставіла свае калектывы з народнымі песнямі, танцамі, жартамі. Завяршылася праграма выступленнем вакальнай групы хору ветэранаў працы “Спяваючыя сэрцы” РЦК (кіраўнік Я. І. Харук).

Начальнік аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі В. М. Адамовіч адкрыў свята і на працягу яго, пасля выступленняў калектываў, уручаў дыпломы, знаходзячы кожнаму трапныя словы-пажаданні.

Пасля асноўнай праграмы свята адбыўся майстар-клас па развучванні побытавых танцаў сярод удзельнікаў і гледачоў, які правяла са сваім калектывам кіраўнік “Гасцінца” Лізавета Станіславаўна Пятроўская.